<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><collection xmlns="http://www.loc.gov/MARC21/slim"><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2322</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ahaaha</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Shark tooth swords</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Swords, Māori</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Swords, Shark tooth</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau ā Tū</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He rākau patu tangata, he rite ki te kani te hanga, he niho mangō whakamaua ai ki te rau.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A swordlike weapon with shark teeth mounted on the edges of the blade.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">466</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050624 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ahi kā</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Land occupation</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hapū</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaitiakitanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Papakāinga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whenua tupuna</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Mana whenua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tikanga</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Kei te kaa tonu ngā ahi o te tangata whenua ahakoa kei wīwī kei wāwā.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: "Keep the home fires burning." As long as there are people (iwi, whānau, hapū) residing on the land, those people can exercise land ownership and stewardship.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2393</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ahi marae</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ahi horokaka</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ahi marae taua</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Battle rites</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rites, Battle</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kākari</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pakanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tikanga</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te ahi me te hāngi tapu mō te whakarewanga i te ope taua.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A rite in connection with men about to set out on a taua/battle, including a ceremonial fire and hāngi.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2147</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060529 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ahi tapu</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Fires, Ceremonial</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tikanga</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He ahi mō ngā whakaritenga a ngā tohunga.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Ritual or ceremonial fires and the ceremonies associated with them.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1158</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060331 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Aho</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Fishing lines</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Lines, Fishing</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hī ika</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo taura.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">515</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050624 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ahu māra</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Gardening</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Horticulture</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hauhake</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hī ika</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hua rākau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hua whenua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Maramataka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Matariki</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ahu whenua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Taputapu ahu whenua</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He whenua hei tipu hua whenua, hua rākau rāhei.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Cultivation of fruits, vegetables, nuts and ornamental plants.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">455</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050624 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ahu whenua</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whenua pāmu</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Agriculture</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Farming</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mātauranga huaota</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whenua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Ahu māra</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hauhake</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Maramataka</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He whenua hei tipu kai.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Cultivating the soil, producing crops, and raising livestock.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">952</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Āhua-o-te-rangi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Huarere</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Weather</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Āhuarangi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Wāhanga o te tau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Taiao</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Āniwaniwa</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Āwhā</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hukapapa</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hukarere</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kapua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Marangai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Paki</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Ua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Uira</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Whaitiri</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Te āhuatanga o te rā mo ia wāhanga o te tau.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The state of the atmosphere at a certain place and time.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">951</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Āhuarangi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ahua o ngā rangi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Climate</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Āhua-o-te-rangi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Wāhanga o te tau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Taiao</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Te āhuatanga o te rā mo ia wāhi.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The average pattern of weather for a particular region.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">251</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ahupūngao</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Physics</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Pūtaiao</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tāhiko</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Te akoranga o te ahu pūngao ko te taiao me ōna tōpana taketake.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Science of the properties and interactions of matter and energy. The physical world.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2165</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060530 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Aitanga pepeke</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Insects</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ngārara</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kapokapowai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Katipō</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kihikihi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kutu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Māwhitiwhiti</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Ngaro</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Pihareinga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Pūrerehua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Rō</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tokoriro</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Waeroa</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Weri</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Wētā</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He ingoa nui mō ngā momo ngārara pēpeke ngā waewae.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A general term for insects and other arthropods with jointed legs, except crustaceans.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2127</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060529 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Aituā</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Omens, Bad</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Matenga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tikanga tuku iho</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He tohu mate, he mate i pā.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Omens of evil or misfortune.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1557</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Aka</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Climbing plants</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Plants, Climbing</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Vines</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Aukaha</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Huruhuru whenua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mauwha</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Otaota</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Otaota hāwere</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pūkohu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rākau whakakake</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rākau whakaruruhau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rākau whakauru</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whara</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Te Wao nui ā Tāne</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Aka kiore</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Aka kura</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Aka torotoro</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Akakōpuka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Akatea</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kareao</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kiekie</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kūmara</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Mangemange</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Rātā o Te Ika a Māui</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Rātā Te Wai Pounamu</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā momo aka me ngā momo otaota he torotoro te tupu.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Vines and other climbing plants, such as rātā and kareao/supplejack.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1569</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Aka kiore</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaihua</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Poapoa tautaua</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Taiwhiwhi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Jasmines, New Zealand</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">New Zealand jasmines</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Aka</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He aka māroharoha, he kakara, he ririki, he mā ngā pua. Ko ngā hua he roroa, he whāiti. Ko ngā rau, he taupe.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A scrambling woody vine with small white fragrant flowers and a long narrow seed capsule. The shape of the leaves is variable. Parsonsia heterophylla.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1568</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Aka kura</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Aka</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo rātā, he toro whakarunga te tupu. He mōhinuhinu ngā rau, he whero kita ngā pua.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A slender climbing rātā with shining leaves and bright scarlet flowers. Metrosideros scandens.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1567</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Aka torotoro</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Aka</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo rātā, he ririki, he mā ngā pua. He ririki anō ngā rau. Ka toro ngā tātā i te tīwai o te rākau.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A small leaved climbing rātā with small white flowers. Metrosideros perforata.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1573</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Akakōpuka</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Broadleaves, Shining</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Shining broadleaves</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Aka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakauru</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo rākau, he whānui ngā rau. He aka te tīmatanga o te nuinga. He mea ka tupu kē mai i runga i tētahi atu rākau.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A broadleaved tree that often starts to grow as a vine on another tree. Griselinia lucida.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1574</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Akatea</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">White rata</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Aka</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo rātā, he mā, he rarahi ngā pua. He rite ki te aka kura. He tino mōhinuhinu ngā rau.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A climbing woody rātā with glossy leaves and large white flowers. Metrosideros albiflora.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2032</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Akeake</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ake rautangi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakauru</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo rākau, parapara noa te kiri. He hāpiapia ngā rārā hou, he whāiti ngā rau.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A tree with flaky bark and sticky young branchlets with narrow leaves. Dodonea viscosa.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1055</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ako</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Learning</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hapū</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōhanga reo</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kura kaupapa Māori</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Marae</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tohunga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whānau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whare kura</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whare wānanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Mōhiotanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Akonga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Matareo</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tauira</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He mea whakamātau tēnei.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: To learn.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1058</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Akonga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Apprentices</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Students</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tauira</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ako</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">401</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050506 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ama</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Waka</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He rākau māmā rawa hei kōrewa. Whakamaua ai ki tētahi taha o te waka, kia rite ai te rere, kia kore hoki e tahuri.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: An outrigger float for a waka/canoe.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1253</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060413 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Amo</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whare whakairo</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: E rua ngā amo o te wharepuni. E kitea ana ēnei amo pou whakairo, i ngā tahataha o te whare.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Carvings to the left and right sides of the front of the meeting house.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1391</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Amokura</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Strawtails</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu moana</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He manu moana. He mā ngā huruhuru, he whero ngā ngutu. E rua ōna kurutou whero kita, roroa rawa atu.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A white seabird with a red bill and two very long bright red tail feathers. Phaethon rubricauda.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1781</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Angiangi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Lichens, Old man's beard</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Old man's beard lichens</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Pūkohu</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo pūkohu, he kāhikitea te āhua. Kei ngā peka rākau, kei ngā mauwha e tārewa ana.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A greenish white beard-like lichen found hanging from branches of trees and shrubs. Usnea spp.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">967</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Āniwaniwa</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Āheahea</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Atua piko</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Atua tapiko</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōpere</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rainbows</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Uenuku</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Āhua-o-te-rangi</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2287</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ao wairua</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Spiritual world</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Spirituality</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hauora wairua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Taiao</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tohunga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Wairua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whakapono</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Matakite</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Matenga</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te ao wairua ānake ehara ko te ao kikokiko.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The spiritual world.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">732</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050825 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Apakura</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Dirges</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Laments</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Waiata tangi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Mōteatea</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He waiata tangi mokemoke, hotuhotu hoki ki te tūpāpaku.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Songs of ultimate grief addressed directly to the corpse.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">918</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Apārangi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mercury</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whetū kōkori</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2732</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ārai</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Patents</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Mana whakairo hinengaro</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2414</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ārai whatitata</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Risk management</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Mahi whakahaere</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">856</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Āraitanga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Eclipse</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rā</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ātea</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2255</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ariki</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Chiefs</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Atua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rangatira</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tāngata</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Ariki tamaroa</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Ariki tapairu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kohere</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He rangatira tēnei tangata i tukua mai i tōna whakapapa, ko te mātā mua o te whānau rangatira.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A person of high rank, especially from a family of note.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2257</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ariki tamaroa</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ariki</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ia te taiopuru o tōna arikitanga, rangatiratanga rānei.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The first born male from a family of note.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2258</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ariki tapairu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ariki</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He mātāmua tēnei wahine mo te kahui ariki.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The first born female from a line of note.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2686</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Arokehe</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Eels, Longfinned</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Longfinned eels</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tuna</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He tuna nui, waimāori, he roa ake te popoia o te tuarā i tō te puku.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A large freshwater eel. The fin extends much further forward on the back than on the belly. Anguilla dieffenbachii.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">913</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Arorangi-iti</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Asteroids</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whetū kōkori</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">405</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050506 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Atamira</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Mahi ā Rēhia</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tangihanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Waka tūpāpaku</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: I ngā wā o mua, ko te atamira he wāhi whakatakotoranga mo te tupāpaku engari, i tēnei wā he wāhi mo te tangata tū ana ki te whakaatu i ngā mahi toi te atamira.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Traditionally, a platform where a deceased person "lies in state". In contemporary times, commonly used to name a stage for performance.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1093</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Atawhai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hauora whānau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whanaungatanga</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: I whangaia ai a tētahi i hunga tipu i tōna atawhai.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: To nurture and foster, to take responsibility, to care for someone else.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">826</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ātea</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ao nui mārama</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ao takiwā</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ao tukupū</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Outer space</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Space, Outer</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pōkai ātea</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Waka ātea</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Taiao</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Āraitanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Whānau mārama</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Nga ~ rangituhāhā.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Regions beyond the atmosphere of the earth.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">446</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050624 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Atua</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Gods</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ariki</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Karakia</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mana</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mana atua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Noa</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pūtaiao</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tapu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tikanga tuku iho</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tohunga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Wairua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Haumie Tiketike</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hineahuone</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hinemoana</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hinenui-te-Pō</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hineraukatauri</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hine-Raumati</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hine-Takurua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hine-te-Uira</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Māui</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Papatūānuku</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Ranginui</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Rona</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Ruakapanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Ruamoko</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tama-nui-te-rā</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tānemāhuta</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tāne-te-waiora</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tānetuarōria</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tangaroa</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tūmatakōkiri</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tūmatauenga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tūpai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Uenuku</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Uira</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Whaitiri</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Te wāhi o ngā atua.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Ranginui, Papatūānuku and departmental gods.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2654</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Aua</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kātaha</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mullets, Yellowed-eyed</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Yellowed-eyed mullets</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ika o ngā ngutu awa</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He ika ririki haere rāngai ai, he rite ki te kanae engari he kōwhai ōna karu. He kākonu te tinana he ōrangiuri te tuarā.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A small shoaling fish like the kanae/grey mullet but with a yellow eye. It is silvery with a dark blue tinge on the back. Aldrichetta forsteri.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">906</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Auahi-turoa</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Auahi-roa</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Comets</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Matakōkiri</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whānau mārama</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo whetū, engari ka rere tonu ki te ao.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A type of star that travels through the universe.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">362</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050506 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Aukaha</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Aka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Harakeke</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Waka</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo taura i whiria ki te aka, ki te harakeke rānei.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Lashing material used with canoes etc, made from aka/vines or harakeke/flax.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">485</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050624 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Aukati</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whenua rāhui</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tikanga</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He wāhi e rāhuitia ana.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A boundary line marking a no-trespass area.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">876</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Autahi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Aotahi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Atutahi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Canopus</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whetū</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1689</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Aute</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mulberries, Paper</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Paper mulberries</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tapa plants</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Otaota</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He rākau i heria mai e ngā Māori, engari kāore i ū ki te whenua nei. Wehea ai te iho o te kiri, ka patupatua kia ngāwari hei maro.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: This plant was formerly used to produce a type of tapa cloth in North Auckland. Brought to Aotearoa by Māori it died out in the early 19th century.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1628</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Aute tāranga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Autu tauranga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Toroheke</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Sand pimelia</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Mauwha</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He mauwha, kei ngā taipū e tupu ana. He rite ngā rau ki o te nehenehe, he mea kua kapi i te huruhuru. He mā he kura kita rānei ngā hua. He rite te tapeha ki tō te aute.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A coastal shrub from the bark of which a type of aute or tapa cloth was made in former times.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2539</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Awa</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rivers</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Manga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mātāpuna</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Wai</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te rerenga o ngā wai o te whenua mai i ngā maunga ki te moana.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Rivers of economic significance to Māori.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">969</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Āwhā</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Storms</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Āhua-o-te-rangi</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1001</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Āwhiowhio</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Cyclones</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whirlwinds</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hau</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2240</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">E mākū i te rangi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tattoos, Facial</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tā moko</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te āhuatanga o tēnei tā moko ōrite ana ki te punga e heke ana ki te pare. A, ko te tikanga he mātauranga.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The downward anchor shape with a scroll design in facial tattoos. This design also indicates protected knowledge.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1251</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060413 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Epa</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whare whakairo</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Anei ngā poupou e tū ana i ngā pakitara kei mua, kei muri hoki i roto i te wharepuni.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The carved panels on both the back and front walls inside the meeting house.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1081</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hā</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hauora wairua</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: "Ko te hā te mauri o taku manawa". E kiia nei, e kore he hā, e kore he tangata. Kei mate noa atu te iwi.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The essence or breath of life.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">281</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060608 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hāhi Karaitiana</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whakapono Karaitiana</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Christian faith</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Christian religion</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Christianity</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Faith, Christian</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Religion, Christian</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whakapono</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā momo hahi na karaiti te amorangi.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The many branches of the Christian faith based on the teachings of Jesus Christ.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2149</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060529 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hahunga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ceremonies, Exhumation</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tikanga</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He keringa ake i ngā kōiwi tūpāpaku, ka wakuwakua, ka pania ki te kura, kātahi ka kawea ki te toma.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A ceremony in which the bones of the dead are exhumed. In former times they were scraped, purified and painted before going to an ossuary.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">738</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050825 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Haka</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">War dance</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaioraora</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kapa haka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ngeri</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Mōteatea</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Haka pōwhiri</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Haka taparahi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Manawawera</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Peruperu (Haka)</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A fierce and fiery dance.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">762</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050825 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Haka pōwhiri</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pōwhiri</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Haka</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He haka tēnei ki te pōwhiri te manuhiri ki runga i te marae. E mau ana ngā kaihaka i ngā rau.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: This haka is performed to welcome visitors onto the marae. The performers use leaves during the performance.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">759</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050825 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Haka taparahi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Haka</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo haka tēnei.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A type of haka.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">358</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050506 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hākari</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Feasts</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Pōwhiri</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whakatau</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Te kai nui hei te mutunga o te pūtake o te kaupapa a te wā.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A formal celebration or feast.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1393</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hākoakoa</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Skuas, Southern</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Southern skuas</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu moana</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He manu moana parauri, he rite ki te karoro.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A dark brown seabird resembling a large gull. Catharacta skua lonnbergi.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2669</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Haku</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kingfishes</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Yellowtails</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ika waitai</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He ika porotaka, tere ki te kau. Heke matatuhi ai. He ōrangi kākonu te tinana, he kōwhai ngā pakihau.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A fast swimming round bodied shoaling fish with a silvery blue body and prominent yellow fins. Seriola lalandi.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2740</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hangarau</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Technology</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Pūtaiao</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hangarau kai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Rorohiko</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2744</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hangarau kai</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Food technology</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hangarau</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te tikanga o te mahinga kai.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The process of cooking food.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1629</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hangehange</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pāpahenga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whangewhange</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Mauwha</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He mauwha nō te ngahere. Ko ngā rau he kārikitea, he mōhinuhinu, he tauaro te tupu.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A shrub of shady forests with light green glossy opposite leaves. Geniostoma rupestre var. ligustrifolium.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">105</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060529 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hāngī</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Earth ovens</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kai</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā kai tunua i te papa.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Traditionally, food cooked in an earth oven.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2203</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060530 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hapori</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Family groups</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Groups, Family</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tangata whenua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hapori whānau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Mātauranga hapori</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Ratonga</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te iwi whānui ā rohe tēnei.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A community made up of different family groups within a region.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2565</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hapori whānau</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Society</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hapū</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Iwi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whānau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hapori</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te iwi whānui tonu.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The family, subtribe and tribal groups are the fundamental units of society.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1062</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hapū</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Sub-tribes</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ahi kā</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ako</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hapori whānau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hapū (Wāhine)</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Iwi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Whānau</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He nui ngā hapū hei iwi.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A section of a large tribe.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2559</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hapū (Wāhine)</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pregnant</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hapū</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hapūtanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Wāhine</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Kei pūpuke te wāhine i tōna hapūtanga.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Conceived in a woman's womb.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2647</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hāpuku</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whāpuku</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Gropers</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ika moana hōhonu</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He ika nui, he ika taumaha kei waho i te moana. Hiia ai i ngā toka hāpuku.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A very large and heavy fish with a big head and mouth, caught around submerged rocks in deep water. Polyprion oxygeneios.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2561</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hapūtanga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Obstetrics</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hapū (Wāhine)</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Pūtaiao</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1099</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hara</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hapa</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whaki</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mātauranga haratūtanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tāngata</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tikanga tuku iho</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He takatakahi i ngā tikanga Māori.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: An offence against Māori customary law.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1793</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Harakeke</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Flaxes, New Zealand</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">New Zealand flaxes</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Aukaha</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Toetoe</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whara</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Wai harakeke</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Wai kōrari</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He whara rahi, roroa ngā rau, mārōrō te tupu. Tapahia ai hei mahi kākahu, whāriki, kete aha atu.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The large native flax with many cultivated varieties used for making fibre for clothing, baskets etc. Phormium tenax.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">356</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050506 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hariru</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hongi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Pōwhiri</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whakatau</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ka mutu ngā kōrerorero ka timata te tūtakingatanga a te tangata whenua ki te manuhiri.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: An expression of people coming together and welcoming each other.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">968</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hau</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Matangi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Winds</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Āhua-o-te-rangi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Āwhiowhio</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hauāuru</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hauraro</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hauwaho</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tonga</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">998</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hauāuru</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">West wind</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hau</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">521</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050624 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hauhake</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Harvest</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ahu māra</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ahu whenua</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1839</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Haumata</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Broadleaved snow tussocks</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tussocks, Broadleaved snow</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Toetoe</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He toetoe pāpaku te tupu. Ko ngā pua he kōwhai kaho, he tautau.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A small tussock with a loose drooping yellowish flowerhead. Chionochloa flavescens.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">363</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050506 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Haumi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaunaroa</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Waka</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te whakaroanga o te waka, aukahatia ai ki te kaunaroa.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A detachable bow or stern piece for a canoe, joined on to the kaunaroa/hull.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">104</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060529 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Haumie Tiketike</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hua rākau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Atua</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Te atua o ngā kai o te ngāhere.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The god of uncultivated food.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1072</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hauora</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Health</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ora</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hauora hinengaro</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hauora tinana</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hauora wairua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hauora whānau</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He oranga tinana, oranga hinengaro, oranga wairua hoki.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A general term for all aspects of health, encompassing physical, mental and spiritual health.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1074</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hauora hinengaro</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mental health</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mātauranga mate hinengaro</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hauora</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Haurangi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Mate Māori</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Pōrangi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Wairangi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Whakamātau hinengaro</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He oranga ā hinengaro me tētahi āhuatanga o te hauora.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A general term for all aspects of mental health and well-being.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1076</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hauora tinana</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Physical health</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Matenga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hauora</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kai tōtika</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Mirimiri</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Rongoā</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā oranga e pā ara ki te ora ā tinana.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A general term for all aspects of physical health and well-being.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1075</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hauora wairua</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Spiritual health</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ao wairua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mākutu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mauri</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tikanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tohunga kēhua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hauora</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hā</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Mana ake</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He wairua mahea, he mauri tau, he oranga tinana.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Spiritual wellbeing, an aspect of Māori health.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">812</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050825 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hauora whānau</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Family health</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Atawhai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Manaakitanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tiakitanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tūrangawaewae</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whakapapa</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whenua (Wāhine)</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hauora</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Whanaungatanga</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā āhuatanga e pā ana ki te hauora o te whānau, hapū, iwi rānei.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The well-being of the family, an important aspect of Māori health.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1291</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060505 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Haurangi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Drunk</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mad</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hauora hinengaro</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ka pā te haurangi ki runga i te tangata nā te inu waipiro.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Mad, deluded, acting in a drunken behaviour.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">999</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hauraro</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">North wind</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hau</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">997</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hauwaho</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">East wind</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hau</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1284</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060503 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">He matau</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Adornments</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Jewellery</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Matau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pounamu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whakakai</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He whakakai tēnei hanga mai i te pounamu, e ōrite ana tana āhua ki te pīhuka.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A neck adornment of a stylised fish hook. Fashioned from greenstone.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">544</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050629 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hei moenga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whāriki</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">542</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050629 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hei taupoki mo te hāngi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whāriki</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1282</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060503 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hei tiki</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Adornments</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Jewellery</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pounamu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whakakai</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo whakakai hanga i te pounamu. E ōrite ana tana āhua ki te tangata.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A neck adornment of an image of a human-like form. Usually made of greenstone.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1231</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060413 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Heke</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rafters</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whare whakairo</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā rara o te wharepuni ngā heke; e whakairo ana i te kōwhaiwhai.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The painted patterned rafters which extend from the ridgepole to either side of the meeting house.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2746</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hekenga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Migration</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tāngata</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Waka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hūnuku</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Te hekenga mai o ngā waka ki a Aotearoa.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The migration of people to New Zealand.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">978</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hekenga marangai</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rainfall</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ua</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2261</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Herehere</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hostages</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tāngata</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He tāngata kua mau herehere.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Hostages or captive persons, not necessarily "slaves".</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">364</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050506 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Herepuru</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Waka</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He rākau, hei whakapuru i ngā aukaha o te waka kia kore ai e uru te wai.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Pieces of wood or other material used for caulking a waka/canoe.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">606</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050629 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hī ika</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Fishing methods</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ahu māra</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ika</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaimoana</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Mahinga kaimoana</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Aho</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hīnaki</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kupenga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Maehe</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Matau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Matira</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Mounu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Pā (Hī ika)</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Pīhuka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Rama tuna</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Ruku kōura</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Taotahi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tāruke</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ōrite ki te hopu ika.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Fishing methods, techniques.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">579</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050629 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hieke</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Capes, Rain</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rain capes</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Pureke</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He tatata mangaeka tatara.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A garment made from undressed flax leaves.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2471</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hiko</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Electricity</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pūngao hiko</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tāhiko</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whaitiri</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Pūtaiao</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Hiko.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Electricity, flashes of lightning, electrical currents.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">853</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hikumutu</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Solstice</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rā</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Wāhanga o te tau</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2385</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hikutoto</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Utu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Taua</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He taua ngaki mate mō te kōhuru.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: An avenging war party, exacting utu/retribution for murder.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">723</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050825 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hīmene</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hymns</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Psalms</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Paipera Tapu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Waiata</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whakapono</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā waiata me ngā kōrero tapu ki a Ihowa.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Poetic words sung or spoken to the Lord. Includes hymns and psalms. Can be used for examples of hymns and psalms or for works about hymns and psalms.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">603</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050629 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hīnaki</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Eel pots, Wicker</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Wicker eel pots</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kupenga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Raranga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tāruke</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hī ika</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ka mauā e te hinaki i te tuna, hanga i te harakeke.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: An eel pot trap made of flax.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1960</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hīnau</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whīnau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakaruruhau</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He rākau tupu haere noa iho. Ko ngā pua he mā, he ātaahua. Ko ngā hua porouri, me pēpē hei renga.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A common tree with attractive white flowers. The fruit is purple. Elaeocarpus dentatus.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">193</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060606 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hineahuone</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kuia</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Wāhine</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Atua</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ia te wahine tuatahi o te ao. Na Tāne ia e hangamai i te one.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The first woman created by Tāne.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">671</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050714 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hinemoana</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pākuru</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pūmoana</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pūpakapaka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pūtātara</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tōkere</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Atua</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko Hinemoana te kaitiaki o ngā taonga pūoro i hanga mai i te anga.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Hinemoana is the guardian of instruments made of seashells.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">158</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060601 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hinenui-te-Pō</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Matenga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Atua</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ia te atua o aituā o ngā matenga katoa o te ao kikokiki.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The goddess of death.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">647</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050714 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hinepūtehuē</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hue puruhau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hue puruwai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōauau ponga ihu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ororuarangi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Poiāwhiowhio</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ponga ihu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rarā</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hineraukatauri</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te kaitiaki o ngā taonga pūoro i hanga mai i te hue ko Hinepūtehuē.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Hinepūtehuē is the guardian of all instruments made of gourds.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">641</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050714 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hineraukatauri</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōauau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōauau ponga ihu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nguru</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ororuarangi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ponga ihu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pōrutu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pūmotomoto</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pūtōrino</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rehu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tānetuarōria (Taonga pūoro)</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Taonga pūoro</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Atua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hinepūtehuē</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hūruarangi</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te atua o ngā taonga pūoro katoa ko Hineraukatauri engari ko ia te kaitiaki o te kōauau me ētahi atu taonga e rite ana ki te kōauau.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Hineraukatauri is the goddess of traditional Māori musical instruments. She is also the guardian of all types of flute similar to that of the kōauau/traditional flute.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">854</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hine-Raumati</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hineraumati</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rā</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Raumati</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Atua</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ia te kaitiaki o te wā raumati.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The goddess and guardian of the summer season.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">855</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hine-Takurua</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hinetakurua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rā</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Takurua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Atua</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ia te kaitiaki o te wā hōtoke.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The guardian of the winter season.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">989</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hine-te-Uira</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Uira</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Atua</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ia te atua o te uira.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The personification of lightning.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2248</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hinewaimaru</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tattoos, Chest</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tā moko</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te tā moko tēnei mo te uma.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: These tattoos form the patterns on the chest.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">106</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060529 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hīnu kai</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Preservation (Food)</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Preserves</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Huahua</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He hinu no ngā huahua manu, kiore, kau, poaka.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Animal fats used to preserve food.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1690</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hīoi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mints, New Zealand (Plants)</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">New Zealand mints (Plants)</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Otaota</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He otaota ririki, he kaha te puta o te kakara mehemea ka pēpēngia.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A small plant that smells strongly of peppermint. Mentha cunninghamii.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2587</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060601 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hōanga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Grindstones</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kōhatu</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo kōhatu, he toka rānei hei orooro i te pounamu, i te ōnewa, i te pakohe hei toki, hei patu me ērā atu mea.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Sandstones and other gritty stones used for wearing down and polishing the surfaces of worked stone. The term refers both to the type of stone and to the grindstones made from it but mainly to the latter.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2323</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hoeroa</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Parāoa roa</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tata parāoa</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tōrōwai</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Weapons, Whalebone</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whalebone weapons</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau ā Tū</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te rara o te tohorā, o te parāoa rānei, hei taonga patu tangata. Whakairo rawa tētahi pito hei whakamau i te tau. Whiua ai, mā te tau e whakahoki mai.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A throwing weapon made from the rib of a whale, with one end carved for the attachment of a cord.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1396</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hoiho</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Penguins, Yellow-eyed</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Yellow-eyed penguins</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu moana</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He manu moana. He rite ki te kororā engari he rahi ake. He kōwhai ngā karu me te tipuaki.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A small penguin bigger than a kororā/little blue penguin, and with a yellow eye and crown. Megadyptes antipodes.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2423</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hokohoko</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Retail trade</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tauhokohoko</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Mahi hokohoko</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Papa hokohoko</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tāke hokohoko</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Whakarato hokohoko kai</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Te rironga o ngā taputapu, taonga me ngā kai hei hoko.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The selling of goods and products to the consumer; the retail trade.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">357</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050506 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hongi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hariru</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Pōwhiri</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tikanga tuku iho</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whakatau</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Te tiheitanga o ngā ihu mai i te tangata ki te tangata i te wā o te mihimihi.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The exchange of greeting between two people, the pressing of noses, the exchange of breath.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">785</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050825 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hope</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Waiata ā ringa</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ma te kaitātaki e karanga atu ki tana kapa kia whakaritea ai rātou te "Hope!".</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A command by the leader of a performing group to put "hands on hips!".</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1961</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Horoeka</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hohoeka</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Lancewoods</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Houpara</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakaruruhau</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He rākau nō te wao. E mata ana, mē te pou, ko ngā rau he kōroaroa, he whāiti, he mātotoru, he niniho, he tārewarewa. Kia pakari, kia mārō, kua hahore te tīwai, kua porotaka te karamata.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: When adult this is a round topped tree with a straight unbranched trunk. The juvenile is a pole like tree with long narrow thick toothed leaves hanging down. Pseudopanax crassifolius.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1691</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Horokaka</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ngarangara</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ruerueke</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Iceplants, New Zealand</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">New Zealand iceplants</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Otaota</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He otaota toropā te tupu i tātahi. He rarahi, he māwherotea ngā pua, he haruwai ngā rau me ngā tōtō.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A succulent coastal mat plant with large, daisy like flowers. Disphyma australe.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1622</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Horopito</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Puhikawa</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pepper trees</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Trees, Pepper</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Mauwha</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He mauwha, he rākau ririki rānei. Ko ngā rau he kuratea kōtiwhatiwha a waho, he hinatea a roto. Mehemea ka kainga, ka pawera te arero.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A shrub or small tree with red tinted or spotted leaves, which are greyish below and have a peppery taste. Pseudowintera axillaris.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1962</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Houhere</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Houhi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Lacebarks</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakaruruhau</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He rākau ririki. Hei te Ngahuru mā tonu i ngā pua. Tīhorea ai te kiri, ka whiria hei tauri, ka mau ki ngā waewae, ki te taiaha rānei.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A small tree with abundant white flowers in autumn. The bark was stripped for decorative headbands. Houheria populnea.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1963</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Houhere ongaonga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Lacebarks, Longleaved</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Longleaved lacebarks</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakaruruhau</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo houhere, engari ko ngā rau he roroa ake, ā, he rite ki o te ongaonga.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A lacebark tree with long leaves resembling those of the nettle in shape. Hoheria sexstylosa.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1964</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Houhi puruhi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Houhipuruhi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Lacebarks, Narrowleaved</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Narrowleaved lacebarks</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakaruruhau</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo houhere, he itiiti, he whāiti ngā rau. Kei te rohe mai i Taranaki whakatetonga e tupu ana.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A lacebark tree with small, rather narrow leaves found from Taranaki southwards. Hoheria angustifolia.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2033</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Houpara</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Houmāpara</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Houparapara</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Horoeka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakauru</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo rākau pērā i te horoeka. He tawheratoru, he tawherawhā, he tawherarima rānei ngā rau. Kei ngā ngahere ki tātahi e tupu ana.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A tree found in coastal forests with 3 to 5 leaflets in compound leaves. Related to horoeka/lancewood. Pseudopanax lessonii.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2573</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060601 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hua</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Produce</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Umanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hua rākau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hua whenua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kamupene whakanao taputapu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Rawa whakanao</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tohitū whakanao</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Te hauhakenga a te hua o te ao hei hoko.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Traditional usage: the gathering of food produced by the environment, land and sea. Contemporary usage: food produce sold for profit.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">107</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060529 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hua manu</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Birds' eggs</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Eggs (Food)</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hua rākau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hua whenua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Manu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kai</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te hua o ngā manu Māori, he kai.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The eggs of native birds eaten by Māori.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">795</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050825 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hua rākau</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Berries</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Fruit</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nuts</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ahu māra</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Haumie Tiketike</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hua manu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hua whenua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Karaka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Karamuramu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kōnini</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Koroī</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Mamaku</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Miro</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tākawa</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Taraire</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tawa</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā kai e hahake ana i ngā rākau, pērā i ngā puāwai, rau, kaikano me ngā aruhe.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Edible leaves, flowers, berries, nuts, fruits and roots harvested from trees.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">786</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050825 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hua whenua</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Vegetables</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ahu māra</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hua manu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hua rākau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Taro</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hue</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kōareare</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kūmara</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Otaota (Kai)</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Pītau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Pūtake</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Rito nīkau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Rito tī kōuka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Uwhi</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā kai o te whenua, wai rānei.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A general term for vegetables in the traditional Māori diet.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1470</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Huahou</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Knots (Birds)</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu ki tātahi</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He manu rite te āhua ki te kūaka. Noho pōkai nui ai, noho tahi ai rāua i te ākau.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A shore bird occurring in large flocks along with kūaka/eastern bar-tailed godwit which it resembles. Calidris canutus.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">114</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060530 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Huahua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hīnu kai</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He manu, he kiore, e kōhuatia ana, ka tao kia takoto ko te hinu anake. Kātahi ka tutua ki te tahā, ki te tūpē rānei.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Birds and rats preserved in fat.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">575</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050629 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Huaki</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Cloaks</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kaitaka</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo kākahu whatu i te muka engari e rua ona wahanga.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A garment made of twisted flax fibre but made with two layers.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">789</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050825 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hue</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōkakoware</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Calabash gourds</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Gourd plants</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Gourds</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hue puruhau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hue puruwai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōauau ponga ihu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ponga ihu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rarā</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hua whenua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Otaota</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ka tipu te hue ka toro whakarunga te aka. He mā ngā pua. He rite ngā hua ki te kamokamo. Waiho ai kia maroke hei tahā.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The plant from which gourds were made. It resembles a pumpkin with a white flower. It was brought to Aotearoa by Māori but never became naturalised. Lagenaria siceraria.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">620</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050714 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hue puruhau</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Gourd instruments</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Instruments, Gourd</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hinepūtehuē</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hue</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hue puruwai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ororuarangi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Poiāwhiowhio</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ponga ihu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rarā</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Taonga pūoro</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He hue nunui tēnei, ā, ka tapahi ai i te pito o te kakau hei kawe rangi mo te kupu ki te pūhia hoki e te tangata i te pito pūare, ka puta te pūoro o te hau hamumu.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: These are large gourds, with their tops removed, used in composition. When blown across the open end, a vibrant bass sound is produced.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">621</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050714 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hue puruwai</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Gourd instruments</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Instruments, Gourd</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hinepūtehuē</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hue</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hue puruhau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ororuarangi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Poiāwhiowhio</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ponga ihu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rarā</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Taonga pūoro</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ki te waiho noatia ngā kākano ki roto tonu o te hue nui, ka waiho kia maroke, ka taea te āta huri te hue kia puta he reo rite tonu ki tētahi wairere.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Unlike the hue puruhau, the gourd is left intact and the seeds left inside to dry. By turning the gourd slowly, the sound produced is like running water.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2548</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hui</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Meetings</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rōpū Māori</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hui-ā-iwi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hui-ā-whānau</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He nohotahitanga, he huinga tangata ki te whakahaere kaupapa.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A general assembly of many people for a purpose.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1305</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Huia</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu ngahere</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu ngaro</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He manu ātaahua, poropango katoa. He mā te toi o te kurutou - he tino taonga hei rākai i te māhunga. Ko te ngutu o te uwha he roa, he tāwhana. Heoi, kua ngaro noa atu i te tirohanga kanohi.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: An extinct indigo black bird prized for the white-tipped tail feathers worn as hair ornaments. The male and female had bills of different shapes. Heteralocha acutirostris.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2543</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hui-ā-iwi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Gatherings, Tribal</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Meetings, Tribal</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tribal gatherings</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tribal meetings</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hui-ā-whānau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Iwi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hui</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kōrero-ā-iwi</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He hui whakatūngia ai mō te iwi.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A meeting opened to all tribal members.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2550</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hui-ā-whānau</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Family gatherings</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Family meetings</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Gatherings, Family</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Meetings, Family</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hui-ā-iwi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whānau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hui</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Te whakakōkirihia e te whānau hei hui.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A gathering of family members to discuss family issues.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1011</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hukapapa</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Haupapa</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Frost</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hukarere</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Āhua-o-te-rangi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Motuhuka</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1008</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hukarere</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Huka</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Snow</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hukapapa</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Āhua-o-te-rangi</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2792</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">071210 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hūnuku</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Internal migration</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Migration, Internal</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Migration, Rural-urban</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rural-urban migration</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hekenga</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Te nukunuku atu o ngā iwi ki ngā taone nui o Aotearoa.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The migration of Māori within New Zealand, particularly to the big towns.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2228</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hūpē</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tattoos, Facial</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tā moko</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā tā moko e toropikopiko ana ki ngā tahataha o te ihu.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The large lower nose spiral of a facial tattoo.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1449</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hūrepo</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Matuku</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Bitterns</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu repo</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He manu parauri, ropiropi, rahi te tinana. Noho ai i te repo. Kia tū i waenga raupō, ngaro tonu atu. Ko tana karanga "Hū".</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A large brown swamp-living bird which is well camouflaged when it stands motionless in the raupō/bulrushes. Botaurus poiciloptilus.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">682</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050714 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hūruarangi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Poiāwhiowhio</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Porotiti</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pūrerehua (Taonga pūoro)</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hineraukatauri</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He kaitiaki tēnei mo ngā momo taonga whakatangitangi he topa/takahuri noa tana rere.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The guardian of types of instruments which are spun.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1558</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Huruhuru whenua</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ferns, Ground dwelling</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ground dwelling ferns</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Aka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mauwha</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Otaota</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Otaota hāwere</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pūkohu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rākau whakakake</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rākau whakaruruhau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rākau whakauru</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whara</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Te Wao nui ā Tāne</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kiokio</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kōwaowao</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Mokimoki</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Mouku</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Petako</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Petako pāraharaha</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Rarauhe</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā momo otaota whakapaipai i te wao nui a Tāne, he kiokio, he mouku, he mokimoki, he petako he aha ake.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A general term for ground dwelling ferns, "feathers of the earth".</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2671</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ihe</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hangenge</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Takeke</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Garfishes</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ika waitai</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He ika matatuhi, he whāiti noa te tinana. He kākonu te kiri. Ko te kauae o raro he roa, he tara koikoi.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A distinctive shoaling fish in which the lower jaw extends far beyond the upper jaw, like a long spike. The body is silvery and cylindrical. Hyporhamphus ihi.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1107</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ika</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Fishes</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hī ika</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Moana</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Pūtaiao</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Ika moana</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Ika moana hōhonu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Ika o ngā ngutu awa</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Ika waimāori</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Ika waitai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tuna</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He ingoa nui tēnei mō ngā momo ika katoa.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A general term for all fishes.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2608</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ika moana</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Fishes, Marine</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Marine fishes</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ika</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Korokoropounamu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Korowhāwhā</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kupae</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Mangā</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Maroro</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Moeanu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Mohimohi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Paea</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Pāniwhaniwha</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Rātāhuihui</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Reremai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tawatawa</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā momo ika o te aumoana.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Fishes of the open sea, living away from the coast.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2644</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ika moana hōhonu</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Deep-sea fishes</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Fishes, Deep-sea</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ika</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hāpuku</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā momo ika o te moana hōhonu o waho.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Fishes of the open seas but living in deep water, away from the coast.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2650</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ika o ngā ngutu awa</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ika</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Aua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Īnanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kanae</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Pātiki</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā momo ika o ngā wahapū, ngutu awa rānei.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Fishes living in harbours, estuaries, river mouths, etc.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2651</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ika waimāori</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Fishes, Freshwater</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Freshwater fishes</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ika</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Īnanga</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā momo ika o ngā awa, o ngā roto.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Fishes which live in freshwater.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2666</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ika waitai</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Coastal fishes</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Fishes, Coastal</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ika</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Haku</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Ihe</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kahawai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Parore</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā momo ika o te takutai moana.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Fishes of coastal inshore waters.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2658</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Īnanga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Inanga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whitebait</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ika o ngā ngutu awa</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ika waimāori</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He ika ririki, pūataata. Hei te kōanga ka rērere te tini me te mano i ngā awa.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A small migratory freshwater fish with a pale translucent body netted commercially as "whitebait". Galaxias maculatus.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">282</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060608 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Inoi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Christian prayers</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Prayers (Christian)</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Karakia</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whakapono</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te karakia, te karanga, tangi hoki a te tangata ki a Ihowa.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Christian prayers, rather than in the traditional sense of karakia/incantations. Can be used for examples of Christian prayers or for works about Christian prayers.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2712</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ira</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Life principles</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Raweke ira tangata</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tāngata</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Ira tāne</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Ira tangata</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Ira wahine</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Te oranga tonutanga o ngā mea katoa o te ao, ā tinana, ā hinengaro, ā wairoa.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Principles for life.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2220</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ira atua</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tattoos, Facial</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tā moko</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te tā moko i te taha matau o te kanohi e tāpiri atu ki te whakapapa o tana whaea.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The tattoo on the right side of the face indicates the earthly line which links to the female side of the genealogy.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2716</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ira tāne</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Male gender</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ira</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2714</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ira tangata</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Genetics</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tāngata</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ira</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2218</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ira tangata (Tā moko)</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tattoos, Facial</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tā moko</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te tā moko i te taha maui a te pane a tētahi nō te kāhui ariki engari kei te taha o tōna matua.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The left side of the face in tattooing indicates the supreme human line and is also linked genealogically to the father's side.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2718</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ira wahine</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Female gender</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mana wahine</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Wāhine</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ira</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">38</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060224 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Iwi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nation</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tribe</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hapori whānau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hui-ā-iwi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Marau-ā-iwi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Noho-ā-iwi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rangahau o te noho-ā-iwi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Reo-ā-iwi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tikanga-ā-iwi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whenua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tangata whenua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Waka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whanaungatanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hapū</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He takiwā anō ngā tāngata, e kiia nei he iwi kē.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A large social unit with geographical boundaries.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2244</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Iwihono</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tattoos, Arm</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tā moko</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: E huri haere ana tēnei momo tā moko. Kei runga i te ringa matau.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A tattoo encircling the arm, mainly the right arm.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1760</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kahakaha</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōkaha</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tākahakaha</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōwharawhara</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Toetoe</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Otaota hāwere</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whara</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He whara rite ki te kōwharawhara. Tupu ai te pā kahakaha i ngā peka o ngā rākau nunui. Ko ngā rau he karikitea, he pupuri wai hoki. Ko ngā take he pango.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A forest epiphyte resembling kōwharawhara. It forms clumps on boughs of large trees. The base of the plant is blackish and the leaves are pale green. The leaf bases hold water. Collospermum hastatum.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1186</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060331 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaharoa</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Drag nets</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nets, Drag</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kupenga</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He roa tēnei momo kupenga, engari he mahangā wāhanga ā, he kupenga kukume hoki.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A large drag net made in several sections.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2675</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kahawai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ika waitai</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He ika e hiia ana i ngā tai katoa. He māia hoki ki te whawhai ka mau ana. Nā reira ka pārekereka te hunga hī kahawai. He porotaka te tinana, he hina ki te ōrangi-kāriki. He tino kai.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A common round bodied fish which fights strongly when hooked and so is popular for sport. It is grey to green/blue above marked with small irregular brown spots, and silvery-white below. The grey fins distinguish it from the small haku. Arripis trutta.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1477</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kāhawai</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Caspian terns</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Terns, Caspian</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu ki tātahi</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He manu, he momo tara. He whero ngā ngutu, he pango te tipuaki, me ngā waewae.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A large type of tern with a black crown, red bill and black feet. Sterna caspia.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1908</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kahikatea</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kahika</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Katea</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pines, White</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">White pines</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakakake</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Koroī</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He rākau tino roa. E mata ana he rite ngā rau ki o te miro, he kōekoeko te tupu. Kia pakari, kua rite ngā rau ki o te rimu. Ko ngā kākano he pango, he karaka te koroi.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A very tall tree, conical when young. The seeds are black and sit on orange fruit. The juvenile foliage is like the miro but the adult foliage is like the rimu. Dacrycarpus dacrydioides.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1230</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060413 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaho</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whare whakairo</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā ua o te wharepuni ngā kaho e tapiri ahi ki ngā heke.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The uncarved panels set at intervals between the rafters of the meeting house.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1306</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kāhu</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Australasian harriers</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Harriers, Australasian</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu ngahere</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He manu nui, he kiko te kai. He kokoi ngā ngutu me ngā maikuku. He hāura tōna tuarā.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A large flesh eating bird with a sharp beak and talons and a brown back. Circus approximans.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">565</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050629 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kahu huruhuru</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Cloaks, Feathered</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Feathered cloaks</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whatu kakahu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kahu kiwi</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He kakahu whatu i te muka me ngā raukura.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A cloak made using feathers.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">572</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050629 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kahu kiwi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kiwi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kahu huruhuru</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He kakahu whatu i te muka me ngā raukura kiwi.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A cloak adorned with kiwi feathers.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">568</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050629 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kahu kuri</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Cloaks, Dogskin</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Dogskin cloaks</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whatu kakahu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Topuni</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He kakahu whawhai whatu i te kiri kuri.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A garment used mainly for fighting, made from dogskin.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">899</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kāhui o Mahutonga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Southern Cross</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mangoroa</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tātai whetū</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1111</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060324 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kahukura</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Cloaks, Feathered</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Feathered cloaks</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whatu kakahu</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He kākahu whero te kahukura e whatu mai ana i ngā raukura me ngā muka e tā ana ki te kokowai.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A red-ochre feathered cloak.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">581</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050629 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kahutoi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Cloaks, Protective</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Protective cloaks</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Pureke</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He kākahu whawhai.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A cloak worn in warfare.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">788</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050825 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kai</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Food</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hākari</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hangarau kai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hauhake</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Haumie Tiketike</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kai tōtika</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kete kohi kai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rongomatāne</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Pūtaiao</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hāngī</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hīnu kai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hua manu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hua rākau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hua whenua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kai whakamara</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kaimoana</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kīnaki</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Pia</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Wai honga</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā momo kai Māori katoa.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: All kinds of food.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2468</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kai tōtika</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kai whakakahā</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nutrition</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hauora tinana</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1196</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060331 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kai whakamara</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kōura mara</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He kōura e tutua ana ki te waimaori, kia mara, ka kai ai.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Foods prepared for eating by steeping in water to soften them.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">365</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050506 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaiahi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kāraho</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Waka</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā papa piri ki ngā taha o te waka, hei whakamaunga atu i te kāraho.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The inside stringers of a canoe, to which the kāraho/floor was attached.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1965</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaikōmako</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kahikōmako</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakaruruhau</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He rākau whāiti noa te tupu. He mā, he kakara ngā pua, he pango ngā hua rākau. He tino kai nā te korimako.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A slender tree with fragrant white flowers and black fruit which are the favourite food of the korimako/bellbird. The wood was used with māhoe for making fires. Pennantia corymbosa.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">115</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060530 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaimoana</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kai moana</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōtare moana</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mataitaī</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Seafoods</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hī ika</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kete kohi kai moana</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kina</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōura</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mahinga kaimoana</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pāpaka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pāua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pipi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tangaroa</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tio</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tipa</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kai</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā momo kai katoa o te moana.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Food harvested from the sea.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">737</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050825 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaioraora</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Defiant songs</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Songs, Defiant</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Haka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pātere</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Mōteatea</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ngā waiata hanihani i titoa e ngā wāhine.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Songs of defiance and retaliation mostly composed by women.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">567</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050629 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaitaka</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Cloaks</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tāniko</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whatu kakahu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Huaki</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kaitaka paepaeroa</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He kakahu whatu i te muka. He taniko e tapiri atu hei whakarei.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A cloak made using pounded flax. Taniko patterns are the only embellishments.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">576</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050629 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaitaka paepaeroa</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Cloaks</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tāniko</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kaitaka</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He kakahu whatu i te muka. He taniko e tapiri atu hei whakarei, engari he rerekē te kaupapa.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A cloak made using pounded flax. Taniko patterns are the only embellishments and the weaving technique differs from a kaitaka/cloak.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">470</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050624 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaitiakitanga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Customary rights</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Land stewardship</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rights, Customary</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Stewardship, Land</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ahi kā</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mana whenua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Papakāinga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whenua rāhui</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tikanga tuku iho</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te tangata whenua te mana o te whenua e tiaki ana.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The exercise of stewardship by the tangata whenua/indigenous people of an area in accordance with tikanga Māori/Māori custom in relation to natural and physical resources. Used in the Resource Management Act and Foreshore and Seabed Act.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">724</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050825 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaitito waiata</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Composers</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Waiata</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He tangata e tito waiata ana.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The author or composer of songs.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">702</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050719 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaitōrangapū</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Politicians</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Paremata</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kāwanatanga</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2263</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaiwhakangahau</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Entertainers</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Performers</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tāngata</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te hunga waiata, haka, whakatangitangi, hei whakangahau.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Performing artists and popular entertainers.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1309</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kākā</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Forest parrots</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Parrots, Forest</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu ngahere</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He manu nō te ngahere, hopukia ai hei mōkai.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A forest parrot, sometimes kept as a pet in former times.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1285</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060503 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kākā pōria</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Adornments</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Jewellery</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whakakai</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He mea here ana i te waewae o te kākā: he mōkai ā he momo whakakai mo te tangata hoki.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A parrot leg ring of practical and ornamental use.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1847</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kākaho</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tukutuku</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Toetoe hūnangāmoho</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te kakau o te toetoe, tapahia ai hei kaupapa tukutuku.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The stem of the toetoe, used as the base for tukutuku/lattice work, etc.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">534</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050629 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kākahu</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Clothing</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kapa haka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Raranga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whatu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Whatu kakahu</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ngā kaka katoa e mau ana e ngā mātua tūpuna.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: All types of clothing.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1312</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kākāpō</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ground parrots</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Parrots, Ground</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu ngahere</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He manu haerepō, tau ki te whenua, kaore e rere. Ko ngā huruhuru he kāriki kōtiwhatiwha o te tuarā, he kārikikaho o te poho.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A flightless nocturnal kākā with green plumage on the back and yellowish-green feathers underneath. Strigops habroptilus.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2394</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kākari</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Taumātakitahi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ahi marae</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Pakanga</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He whawhai i waenganui i ngā tāngata e rua. Mo te tokomaha he pakanga.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A fight between two individuals, as distinct from a general engagement.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1315</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kākāriki</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Parakeets</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu ngahere</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā manu itiiti, kākāriki kita. He huhua ngā momo. Ko ngā rae he karaka, he kura, he kōwhai, he aha ake.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A general term for small bright green parakeets. There are several kinds with differently coloured crowns. Cyanoramphus novaezelandiae.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1519</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kakī</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Black stilts</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Stilts, Black</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu waimāori</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He manu onge, itiiti noa. He rite ki te poaka te āhua. He pango katoa, engari ko ngā karu me ngā waewae he kuratea.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A small rare bird resembling the poaka/pied stilt but entirely black except for the pink eye and legs. Himantopus novaezealandiae.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1966</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kāmahi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakaruruhau</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He rākau tupu haere noa i te ngahere. Raumati kau kua puta ngā pua - he mā, he ririki, he pūhui roroa.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A very common forest tree with small white flowers in erect flower clusters. It flowers in early summer. Weinmannia racemosa.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2577</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060601 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kamupene whakanao taputapu</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Manufacturers</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hua</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2661</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kanae</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Grey mullets</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mullets, Grey</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ika o ngā ngutu awa</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He ika rere matatuhi i te ngutu-awa. He kōroaroa, he porotaka te tinana, he hina te kiri. He rarahi ngā ūnahi. He mawehe te takoto o ngā popoia o te tuara.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A grey round-bodied fish shoaling in estuaries. It has large scales and the two dorsal fins are well separated. Mugil cephalus.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1131</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060331 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kanga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Cursing</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Swearing</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kana</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kōrero</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo tuha.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: To curse, abuse or swear.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1652</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kānuka</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mānuka rauriki</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Teatrees, White</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">White teatrees</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mānuka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakaruruhau</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He rākau rite ki te mānuka engari rahi noa atu te tupu. He mā anō, engari he ririki ake ngā pua.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A tree resembling mānuka/teatree but with smaller white flowers and growing to a larger size. Kunzea ericoides.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1270</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060503 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaokao</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tukutuku</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te āhuatanga o ngā rara o te tangata tetahi tauira mo te tukutuku.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The tukutuku/lattice work design resembling human ribs.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">590</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050629 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kapa haka</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Performing arts, Competitive</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Haka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kākahu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Piupiu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Poi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Reo Māori</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Waiata</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Waiata ā ringa</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Waiata koroua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Waiata tira</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whakaraka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Mahi ā Rēhia</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kapa haka whakataetae a motu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kapa haka whakataetae a rohe</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Super 10s whakataetae a rohe</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Super 12s whakataetae a motu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Whakaeke</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Whakawātea</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He whakataetae haka, mahi ā ringa, waiata rānei a te Māori.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Competitive Māori performing arts.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">776</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050825 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kapa haka whakataetae a motu</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kapa haka competitions, National</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">National kapa haka competitions</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kapa haka whakataetae a rohe</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kapa haka</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo whakataetae mo ngā kapa haka katoa o te motu.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The national kapa haka competitions.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">775</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050825 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kapa haka whakataetae a rohe</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kapa haka competitions, Regional</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Regional kapa haka competitions</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kapa haka whakataetae a motu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kapa haka</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He whakataetae kapa haka kei tēnā rohe, kei tēnā takiwā.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The regional kapa haka competitions.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1289</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060503 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kapeu</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Adornments</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Jewellery</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pounamu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whakakai</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo whakakai heke iho ki te piko ki raro, hanga mai i te pounamu.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A drop pendant with a curved end and made of greenstone.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2167</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060530 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kapokapowai</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kapowai</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Dragonflies</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Aitanga pepeke</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te ingoa kārangaranga mō ngā Uri a Pēpeke kōroaroa, tūpuhipuhi ngā tinana, e whā ngā parirau angiangi.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A general term for dragonflies.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1967</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaponga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ponga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ferns, Punga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Punga ferns</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Silverferns (Plants)</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakaruruhau</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo rākau. Mā tonu a waho ō ngā rauhuru.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A treefern with fronds conspicuously silvery white underneath. Cyathea dealbata.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">966</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kapua</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Clouds</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Āhua-o-te-rangi</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">367</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050506 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kāraho</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaiahi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Waka</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te kaupapa o te waka e tūturi ai ngā kaihoe.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The floor of a canoe, on which the paddlers knelt.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">803</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050825 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Karaka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hua rākau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakaruruhau</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He rākau me ōna hua. Ko ngā rau he kāriki, he mōhinuhinu, he kiriuka. Kia tūpato rawa te mahi i ngā hua hei kai.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A coastal tree with shiny green leathery leaves and a bright orange fruit. The flesh and kernel of the fruit were used as food. Corynocarpus laevigatus.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">722</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050825 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Karakia</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Chants</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Incantations</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Prayers (Traditional)</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Atua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Inoi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mākutu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mōteatea</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Poi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pōwhiri</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tapu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tikanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tikanga tuku iho</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Wai tapu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Waiata</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whakapono</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Reo Māori</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Mata</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Takutaku</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tauparapara</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tono</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Waerea</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He tono, he whakawhetai na te tohunga ki ngā Atua.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Intoned incantations or spells. A karakia is a dialogue with the gods carried out by a tohunga/priest. Use this term in the traditional sense rather than in its contemporary Christian equivalent of prayer.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1630</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Karamū</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kākaramū</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kāramuramu</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Karangū</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Maro tūhou</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Mauwha</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He mauwha rite ki te taupata. He matahua ngā rau, he tini ngā hua wherowhero.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A shrub with oval glossy green leaves and numerous orange/red berries. Coprosma robusta.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">802</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050825 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Karamuramu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rongoā</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hua rākau</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He rākau tūturu no Aotearoa te karamuramu. He rongoa ōna rau ā, he kai ōna hua whero, karaka rānei mo ngā manu.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A native New Zealand tree whose leaves are used for medicinal purposes and whose red and orange berries are a food source for birds.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">352</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050506 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Karanga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Calls, Marae</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Marae calls</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Pōwhiri</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Karanga kai</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He pōwhiri ki te manuhiri whakaeke, ma te reo paoro o ngā wāhine.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Semi-sung chants to welcome visitors to a marae etc.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">359</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050506 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Karanga kai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Karanga</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ina, ka reri te kai, ka karanga atu a tētahi ki ngā manuhiri ki te kai.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: When food has been prepared, the visitors are called to partake of the meal.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">640</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050714 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Karanga manu</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Bird lures</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Instruments, Stone</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Lures, Bird</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Stone instruments</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Karanga weka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pūpū harakeke (Taonga pūoro)</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pūpū kauri</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tānemāhuta</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tānetuarōria (Taonga pūoro)</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tuaroria</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Taonga pūoro</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo whio tēnei taonga pūoro hei karanga manu pērā i te karanga weka.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: This type of instrument imitated bird calls and is similar to the instrument used for the weka.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">639</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050714 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Karanga weka</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Bird lures</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Instruments, Stone</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Lures, Bird</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Stone instruments</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Karanga manu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pūpū harakeke (Taonga pūoro)</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pūpū kauri</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tānemāhuta</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tānetuarōria (Taonga pūoro)</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tuaroria</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Taonga pūoro</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo whio tēnei taonga pūoro hei karanga weka.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: This type of instrument imitated the weka.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2108</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060525 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kararehe</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Animals</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mātauranga hauora kararehe</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mātauranga kararehe</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Pūtaiao</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kararehe whāngote</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te kurī o te ao Māori tawhito.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Originally a term applied to the kurī/dog, now generally applied to all animals.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">330</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060609 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kararehe whāngote</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mammals</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kararehe</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kekeno</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kiore</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kurī</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Pekapeka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tohorā</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Ūpokohue</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā kararehe ēnei e ngotengote ana i o rātou whāeereere.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Warm blooded animals which suckle their young.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1575</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kareao</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Taiore</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Supplejacks</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Aka</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo aka, he tāeo te tupu, hanga noa he rau. Kei ngā ngahere mākūkū e tupu ana. Tapahia ai hai hanga tāruke.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A usually leafless vine forming dense thickets in wet valleys. It was used for making tāruke/wicker traps for catching crayfish. Rhipogonum scandens.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1317</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kārearea</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Bush hawks</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hawks, Bush</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu ngahere</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He manu nō te ngāhere, he parauri kōtiwhatiwha ngā huruhuru. Ko ana kai he pīpī manu, he kiore.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A small hawk of the forest feeding on small birds and rats. It has mottled brown plumage. Falco novaeseelandiae.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">368</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050506 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kāremu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Waka</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He puru mō te kaunaroa i te waka hei tuku i te wai ka u ana ki uta.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A plug inserted in the bottom of a waka/canoe to allow drainage when it is beached.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1879</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Karengo</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kareko</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Parengo</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Reporepo</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tupata</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nori seaweeds</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rimutai</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo rimurimu reka atu hei kai. Kei runga toka e piri ana, kia timu te tai, ka kitea.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A small hightidal seaweed like coloured filmy plastic. It was used as a vegetable. Porphyra columbina.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1880</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Karepō</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Eel grasses</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Grasses, Sea</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Sea grasses</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rimutai</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo otaota, anō tōna rite he pātītī, kei ngā pareone waitai e tupu ana.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A grass-like plant found on tidal mudflats. Zostera marina.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1826</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kāretu</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Grasses, Scented</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Scented grasses</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Sweet vernal</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Pātītī</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo pātītī kakara.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A native grass that is sweetly aromatic. Anthoxanthum redolens.</subfield></datafield></record><record><leader>00000dz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">436</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">080620 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Karihi</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">This record has been deleted.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1472</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Karoro</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Black-backed gulls</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Gulls, Black-backed</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu ki tātahi</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He manu nō te taha moana. He pango te tuarā, he mā te poho, he kōwhai ngā ngutu me ngā waewae.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A large seagull with a black back, white belly and yellow beak and legs. Larus dominicanus.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2170</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060530 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Katipō</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Spiders, Poisonous</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Aitanga pepeke</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo pūngāwerewere itiiti noa, he paihana, he pango, he tāhei kura kei te puku. Noho ai i te takutai moana.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A small black spider with a red stripe on the abdomen. It lives close to the sea and is poisonous. Latrodectus katipo.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2266</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaumātua</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Elders</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tāngata</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Koroua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kuia</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā hunga taipakeke, ko ngā koroua me ngā kūia.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Koroua/elderly men and kuia/women within society.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">366</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050506 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaunaroa</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hulls</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Haumi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rauawa</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Waka</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te tinana o te waka, hāunga anō te tauihu me te taurapa.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The plain hull of a waka haumi, without the stern and bow pieces.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1909</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kauri</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakakake</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He rākau roa, he rākau kāpia, he rākau ariari. Engari, pākarukaru noa te kiri.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A tall resinous tree with a smooth unbranched trunk, flaky scales of bark, and globular cones. Agathis australis.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2803</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">071212 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaute</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Counting</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mahi kaute</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Pāngarau</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2237</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kauwae</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tattoos, Facial</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tā moko</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He moko kauwae mo ngā tane anake.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: These are the chin patterns for men with facial tattoos.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">345</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050504 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kawa</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Protocols</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tikanga tuku iho</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Pōwhiri</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Rāhui</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Whakatau</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ngā tikanga me ngā rawe o te marae.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Protocol or set of rules for a marae/meeting area or a specific occasion.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1910</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kawaka</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kahikawaka</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaikawaka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakakake</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He rākau tāroaroa, he keokeo te mata, pērā i te kāhikatea. He rite ki te huruhuru whenua ngā raurau.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A tall tree with a cone shaped head of spreading branches and fernlike foliage. Libocebrus plumosa.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1631</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kawakawa</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pepper trees</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Trees, Pepper</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Mauwha</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tākawa</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He mauwha, he matakawa ngā rau. He kurapango ngā rārā, he whāiti ngā hua, he rite ki te hua inohi. He pūataata te nuinga o ngā rau.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A shrub with heart-shaped leaves, reddish-black branches and small catkin-like fruit. The leaves are often full of holes. Macropiper excelsum.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">692</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050719 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kāwanatanga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Governance</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tōrangapū</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kaitōrangapū</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Paremata</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tiriti o Waitangi</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Te whakatū mana.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Exercise of power.</subfield></datafield></record><record><leader>00000dz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">697</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">080620 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kāwanatianara</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">This record has been deleted.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1475</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kawau</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Shags</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu ki tātahi</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He manu roroa ngā ngutu, he pūhihi ngā kakī. He ika te kai. Ko ngā huruhuru he kārikipango, he mā rānei. He mumura te mata.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A general term for shags and cormorants, a family of fish eating birds with long hooked bills and slender necks. They have greenish-black and white plumage but the face is often brightly coloured.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">409</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050506 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kawe mate</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ceremonies, Mourning</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mourning ceremonies</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Waka tūpāpaku</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ka haere tonu te tangihanga kei ia wāhi, kei ia rohe o te motu.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The continuation of the mourning ceremony at other places.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">298</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060608 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kāwenata Hou</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">New Testament</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Testament, New</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ūpoko (Paipera Tapu)</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Paipera Tapu</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te pukapuka tawhito o te Paipera Tapu, ko ngā k~orero tapu o te Atua Ihowa me ngā kōrero nehe a ngā poropiti hoki.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The New Testament of the Christian Bible.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">293</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060608 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kāwenata Tawhito</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Old Testament</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Testament, Old</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ūpoko (Paipera Tapu)</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Paipera Tapu</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te pukapuka tawhito o te Paipera Tapu, ko ngā kōrero tapu o te Atua Ihowa me ngā kōrero nehe a ngā poropiti hoki.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The Old Testament of the Christian Bible.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1320</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kea</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mountain parrots</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Parrots, Mountain</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu ngahere</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He manu kārikihāura, kei ngā maunga o Te Wai Pounamu. Nō te whānau kotahi rāua ko te kākā.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A relative of kākā living in the mountains of the South Island. It has grey green plumage. Nestor notabilis.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2246</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Keiwaitahi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tattoos, Stomach</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tā moko</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He piko te āhuatanga o tēnei momo tā moko mo te puku.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: This tattoo forms the spiral pattern on the stomach.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2111</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060525 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kekeno</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kakerangi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Fur seals, New Zealand</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">New Zealand fur seals</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Seals, New Zealand fur</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kararehe whāngote</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo kararehe o te aumoana, i patua, ka hokona mō ana huruhuru engari kua rāhuitia ināianei.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A marine mammal once commercially exploited for its fur, but now protected. Arctocephalus forsteri.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1323</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kererū</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pigeons, Wood</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Wood pigeons</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu ngahere</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He manu nui, he manu taumaha, kei te ngahere. He kai rangatira i tōna wā, he huahua. He kāriki porokura te māhunga me te poho, mā tonu te puku.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A large heavy bird of the forest, formerly much prized for food. The head and breast are metallic purplish green and the belly is pure white. Hemiphaga novaeseelandiae.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">369</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050506 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Keretū</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Waka</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te nohoanga o ngā kaihoe i te waka.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The thwart (brace for paddlers) across the hull of a waka/canoe.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">532</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050629 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kete</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Baskets</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Raranga kete</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kete kawe pēpi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kete kawe taputapu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kete kohi kai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kete kohi kai moana</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kete kūmara</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te nuinga o ngā kete i hangaia ai e te harakeke.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A basket woven from flax fibres.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">554</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050629 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kete kawe pēpi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kete</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Mo te pēpi tēnei momo kete.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: This kete is a type of babies cradle made especially for this purpose.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">555</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050629 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kete kawe taputapu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kete</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He kete tēnei ki te kawe kakahu aha rānei.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A kete to carry clothing and other personal items.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">552</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050629 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kete kohi kai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kete</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He nui ngā momo kete engari he kete anō te kete kai.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: There are many types of baskets but some are specifically made to fetch and carry food.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">553</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050629 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kete kohi kai moana</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaimoana</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kete</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He nui ngā kete, engari he kete anō te kete kohi kai moana.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: There are many types of baskets but only one type specifically to gather seafood.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">551</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050629 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kete kūmara</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kūmara</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kete</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo kete tēnei ki te kawe kūmara anake.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A basket made of flax to especially contain kūmara.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">546</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050629 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ki te kawa tūpāpaku</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whāriki</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">549</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050629 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ki te kawe kai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whāriki</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1570</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kiekie</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Freycinetia baueriana</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Aka</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He whara kei te ngahere, he tāeo te tupu. He mea anō kā piki i nga rākau. Mahia ai hei raranga kete, whāriki rānei. Kainga ai ngā hua.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A climbing and creeping vine forming thickets in the forest. The leaves are used in weaving, the fruits were eaten and the roots used for ropes or bindings. Freycinetia baueriana var. banksii.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2172</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060530 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kihikihi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Cicadas</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Aitanga pepeke</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He aitanga pepeke, pūataata ngā parirau. Hei te raumati ka rongohia e waiata ana te tini. I kainga ētahi momo kihikihi e ngā Māori o mua.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A general term for cicadas.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2447</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kina</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Sea urchins</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaimoana</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Pūtaiao</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He Uri nō Tangaroa. He anga, he taratara. He maha ngā momo.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A general term for echinoids, sea urchins and related animals.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1263</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060503 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kīnaki</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Relishes</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Sauces</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kai</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Kua whakakinakihia[?] te kai i te kīnaki kia whakareka ai.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A relish, sauce or delicacy accompanying other foods. It could be animal or vegetable based.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">693</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050719 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kīngitanga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">King Movement</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kingship</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Māori King Movement</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōtahitanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mana motuhake</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rangatiratanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tōrangapū</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te whakakōtahitanga o ngā iwi, i raro i te hone ei te Kuini/Kīngi Māori. Ko te kaupapa, ko te pupuri whenua.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A movement in which the tribes elected a Māori King in an effort to bring Māori together to prevent the alienation of Māori land.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">587</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050629 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kinikini</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Cloaks</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Korowai</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He kākahu whatu i te muka me ngā kinikini.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A cloak decorated with black twisted thrums.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1597</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kiokio</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ferns, Hard</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hard ferns</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Korokio</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Koropio</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Huruhuru whenua</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He rarauhe tupu noa i te taha o te huarahi. He kārikitea ngā rauhuru. Hei te pūhouhoutanga he māwherotea ngā rauhuru.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A common roadside fern with plain pale green leaflets, often pink-tinted when young. Blechnum sp.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2116</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060525 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kiore</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hāmua</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rats</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kararehe whāngote</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo kararehe itiiti hei kai. I haria mai e ngā Māori i Hawaiiki.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A small rat brought to Aotearoa from Polynesia by Māori. It was trapped for food. Rattus exulans.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1145</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060331 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kīrehu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kōrero</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ke kōrero tika te kōrero ēngari he kupu kei te huna.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A story told with hidden meanings.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2816</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">071212 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kiriata</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pikitea</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Films</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Motion pictures</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Movies</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Mahi toi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Pāpāho</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Can be used for examples of films &amp; movies or for works about films &amp; movies.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2589</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060601 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kiripaka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kōhatu</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo kōhatu hei tapahi, hei whakamāhine i te pounamu, hei matamata hoki mō te hōrete.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A kind of micaceous schist used for cutting and polishing pounamu. It was also used for drill points.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2252</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kitemaimanu</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tattoos, Thigh</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tā moko</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te katoa o ēnei tā moko e heke iho ana ki te rape ki ngā waewae.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: These tattoos form the patterns on the thighs.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1139</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060331 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kīwaha</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Polite sarcasms</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Sarcasms, Polite</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kōrero</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: "Koia, koia!" He momo kōrero tērā. Tērā pea ki te kī ake koe, "Well, well! You don't say! Really! Indeed!" He aha tā te Māori? "Koia, koia!" "Look at him will you!" Ko ērā āhuatanga katoa ka puta mai i roto i tērā kōrero. Kei te āhua kē o tō whakapuaki, o tō whakahua i taua kupu.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: "Koia, koia!" is an example of kīwaha, e.g., "Well, well! You don't say! Really! Indeed!" and "Look at him will you!" These give emphasis to polite sarcasms.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">573</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050629 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kiwi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kahu kiwi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu ngahere</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He manu haere pō, kāore e rere. He hāura ngā huruhuru, e whatungia ana ki ngā kākahu rangatira.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A flightless nocturnal bird with brown feathers prized for making cloaks. The kiwi kura is a form with reddish brown plumage. Apteryx australis.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2602</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kō</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Digging sticks</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Taputapu ahu whenua</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He taputapu rākau hei keri i te oneone, hei ahu i te whenua. He wā anō kua mauria hei rākau mā Tū.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A wooden implement for digging or planting. Sometimes used as a weapon of war.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">950</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōanga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Spring</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Wāhanga o te tau</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1897</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōareare</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hua whenua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Raupō</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te take o te raupō, pērā i te āruhe, e kainga ana.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The edible rhizome of the raupō/bulrush.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">613</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050714 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōauau</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Flutes</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hineraukatauri</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōauau ponga ihu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nguru</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ororuarangi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ponga ihu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pōrutu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pūmotomoto</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pūtōrino</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rehu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Taonga pūoro</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He taonga pūoro rongonui a te Māori tēnei taonga. No te whānau a Hineraukatauri.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: This is the most common of the traditional flutes of the Māori and is attributed to the goddess of flute music, Hineraukatauri.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">617</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050714 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōauau ponga ihu</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Flutes, Nose</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Gourd instruments</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Instruments, Gourd</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nose flutes</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hinepūtehuē</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hineraukatauri</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hue</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōauau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nguru</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ororuarangi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pōrutu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pūmotomoto</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pūtōrino</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rarā</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rehu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Taonga pūoro</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He pūoro hue reo reka hanga mai i te hue pakupaku no te whānau o Hinepūtehuē. Ma te ihu e whakatangi kupu tawhito.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: These sweet sounding instruments are made from very small gourds belonging to the family of gourds whose guardian is Hinepūtehuē. This is a traditional nose flute.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1326</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Koekoeā</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Koehoperoa</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Cuckoos, Long-tailed</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Long-tailed cuckoos</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu ngahere</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He manu ka pīrere. He hāura kōtiwhatiwha ngā huruhuru, he roa he tāwakawaka te kurutou. Whakawhānau ke ai ngā hua i te kōhanga o te pōpokotea.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A migrating forest bird with mottled brown plumage and a long barred tail. This bird lays its egg in the nest of the pōpokotea/whitehead. Eudynamis taitensis.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">355</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050506 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Koha</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Donations</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Gifts</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Pōwhiri</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tākoha</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Hei awhi te koha i te iwi.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A gesture of giving.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1063</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōhanga reo</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pre-schools</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ako</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Reo Māori</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Waihanga</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā kōhanga hei ako i ngā kōhungahunga ki te reo Māori.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A system of preschool education in which children are taught in the Māori language.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2489</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōhatu</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōwhatu</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pōhatu</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pōwhatu</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Stone</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Toka-ā-nuku</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Pūtaiao</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hōanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kiripaka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Koropungapunga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Makohekohe</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Matā</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Pounamu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tūhua</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He ingoa kārangaranga tēnei mō ngā momo ko¯hatu.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A general term for stone as a substance.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2034</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kohekohe</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakauru</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He rarahi ngā tawhera o tēnei rākau. Puta tonu ake nga rārā me ngā pua i te tiwai. He kāriki te hua, kia māoa ka tītore, ka kitea he whero te kiko.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A tree with large compound leaves and the flower branchlets growing directly out of the trunk. The fruit is green with reddish-orange seed-coverings. Dysoxylum spectabile.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2259</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kohere</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaitahutahu arikinui</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ariki</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ka riro atu ki tētahi he rangatiratanga mo tētahi iwi.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A name for a chief put in charge of a tribal area.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2324</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Koikoi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Double-ended spears</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Spears, Double-ended</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau ā Tū</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo tao, he koikoi ngā pito e rua.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A spear six to eight feet long, and pointed at both ends.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2494</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Koiora</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Biology</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Pūtaiao</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1452</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Koitareke</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kāreke</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Crakes, Marsh</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Marsh crakes</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu repo</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He manu itiiti, whakamokeke o te repo. He hāura te tuara, he hina te poho, he mā he mangu ngā tāwakawaka o te puku me ngā papa. Ko ngā waewae he karikikaho.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A small secretive rail living in swamps. The legs are yellowish green, the breast is grey, the back is brown and the flanks and belly are barred with black and white. Porzana pusilla affinis.</subfield></datafield></record><record><leader>00000dz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">689</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">080620 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōiwi manu</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">This record has been deleted.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">646</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050714 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōiwi tōroa</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pōrutu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Taonga pūoro</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo kōaiai hanga mai i te wheua toroa.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: An albatross bone fashioned into a flute.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1332</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōkako</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Blue wattled crows</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Crows, Blue wattled</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu ngahere</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He manu nō te ngāhere, he rahi, he hina ngā huruhuru. He ōrangi kita ngā werewere kei ngā taha ō ngā ngutu. He reo reka, maturuturu.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A large grey forest bird with a pure-toned call. The wattles beside the bill are bright blue. Callaeas cinerea wilsoni.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1664</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōkomuka tāranga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Koromiko tāranga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Longleaved pimelia</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Mauwha</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He mauwha. Ko ngā rau he whāiti, he kokoi, he ririki, he kerehunga. He rite ngā puhui ki o te mairehau.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A shrub with small, narrow, pointed leaves covered with silky hairs and small clusters of flowers. Pimelia longifolia.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2250</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kokongapere</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tattoos, Back</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tā moko</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Kei raro i te tuarā tēnei momo tā moko.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: This tattoo pattern is found on the small of the back.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2057</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōnini</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hua rākau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kōtukutuku</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā hua rākau o te kōtukutuku.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The fleshy fruit of the kōtukutuku/tree fuchsia.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1222</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060413 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kopaiti</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whare whakairo</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Tēnei te wāhi e watea ana mo te hau kāinga, engari he iti noa iho taua wāhi.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The space located at the left, inside the house.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2689</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōpakopako</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Conger eels, Silver</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Eels, Silver conger</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Silver conger eels</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tuna</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He tuna pērā i te ngoiro iti, he nunui, he kākonu ngā karu.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: An eel like a small ngoiro/conger eel with a large bright silvery eye. Gnathophis habenatus.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">980</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōpatapata</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Showers</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ua</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">891</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōpū</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tuwera o te ata</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Venus</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Meremere</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tarewa</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whetū kōkori</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2325</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Korepa</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōreparepa</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Slingshots</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau ā Tū</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He kōhatu nā Tū. Mā te kōtaha e pere.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A sling stone used as a weapon.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">54</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060321 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōrero</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Reo Māori</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kīrehu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kīwaha</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kōrero nehe</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kōrero pukapuka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kōrero tautoko</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kōrero-a-rīnga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Pepeha</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Rūpahu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tautohetohe</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tuhinga kōrero</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Whaikōrero</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Whakatauākī</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Whakataukī</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Whakawhitiwhitinga kōrero</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He reo.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The spoken language.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1119</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060331 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōrero nehe</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ancient stories</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">History</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Stories, Ancient</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kōrero</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ngā kōrero o nehera.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Stories of the past.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2805</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">071212 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōrero pukapuka</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Reading</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kōrero</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Mōhio ki te kōrero pukapuka</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Te mōhio me te mātau hoki ki te pānui i ngā kōrero o te pukapuka.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The ability to read and to understand what is being read.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2841</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">071213 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōrero taumata</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Haurongo</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōrero tangata</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Biographies</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Life stories</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tuhinga kōrero</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Can be used for examples of biographies &amp; life stories or for works about biographies &amp; life stories. Includes autobiographies.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2708</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōrero tautoko</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Testimonials</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kōrero</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Can be used for examples of testimonials or for works about testimonials.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2549</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōrero-ā-iwi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Discussions, Tribal</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tribal discussions</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hui-ā-iwi</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā kōrero e puta atu e te iwi.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Issues discussed at tribal meetings.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1146</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060331 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōrero-a-rīnga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Sign language</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kōrero</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ma te ringa te kōrero.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Sign with the hands without speaking.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">370</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050506 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōreti</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Waka kōreti</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Waka</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo waka itiiti.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A small waka/canoe.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1330</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Korimako</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Bellbirds</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu ngahere</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He manu koriki, reo reka. He autaia te rahi. Ko te tame he porouri te māhunga, he kāriki te tuara, me te uma, he kārikikaho te puku. He hāuratea te uwha.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A medium-sized bird with a beautiful song. The male and female differ in colour. The male bird has a purplish head, greenish back and breast and yellowish underparts. The female is brownish. Anthornis melanura.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2231</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Koroaha</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tattoos, Facial</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tā moko</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He pikopiko te āhuatanga o ēnei tauira tata rawa ki ngā taringa.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: These are the spiral patterns in front of the ears.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1927</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Koroī</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kahikatea berries</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hua rākau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kahikatea</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā hua o te kahikatea, o te rimu rānei. He wherowhero.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The fleshy red fruit of the kahikatea and other podocarps, used as a berry.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1632</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Korokio tāranga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Mauwha</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He mauwha, he rite ngā rau ki o te tawa. He ririki, he kōwhai ngā pūhui pua, he ririki anō ngā hua, he kurauri.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A shrub with narrow pointed leaves, small clusters of yellow flowers and small dark red berries. Corokia buddleioides.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2611</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Korokoropounamu</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Karokaropounamu</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Bluefishes</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ika moana</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He ika nui, he rite ki te parore engari he ōrangi kita, he pīngao ngā kōiraira o te tinana.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A large fish resembling parore/mangrove fish but bright blue with scattered golden dots. Girella cyanea.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1623</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Koromiko</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Mauwha</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He mauwha, he pūrua, he hokohoko te takoto o ngā rau i te tātā. Ko ngā pua he ririki, he mā, he wherotea rānei.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Shrubs with the pairs of opposite leaves alternating to make a four sided arrangement. This term is used for several similar species such as Hebe stricta and Hebe salicifolia.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1280</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060503 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Koropepe</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Adornments</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Jewellery</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Manaia</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whakakai</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te āhuatanga o tēnei whakakai e rite tonu ki te manaia engari he powhitawhita tana tīnana.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A manaia-headed (beaked) coiled creature used as a neck adornment.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2599</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060601 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Koropungapunga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pungapunga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pumice</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kōhatu</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He kōhatu ngāwariwari, pōareare.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A common term for pumice.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1399</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kororā</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Little blue penguins</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Penguins, Little blue</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu moana</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He manu moana itiiti. Mā tonu te uma, te poho, he ōrangi kākonu te pane me te tuara.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A small penguin with a white underside and metallic blue back and crown. Eudyptula minor.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2268</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Koroua</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Elderly men</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Men, Elderly</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kaumātua</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He tāne kua kaumātuatia.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Elderly men.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">566</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050629 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Korowai</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Cloaks</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whatu kakahu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kinikini</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He kākahu whatu i te muka me ngā hukahuka.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A cloak decorated with black twisted thrums.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2614</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Korowhāwhā</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kokowhāwhā</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Anchovies</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ika moana</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He ika itiiti, rahi te ūpoko, ana kei raro rawa te kauae. He kākonu, he rite ki te aua te hanga. Haere pīranga ai tēnei ika hei apu mā ngā manu o te moana, me ngā ika nunui.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A small silvery fish shaped like the aua/yellowed-eyed mullet with a large head and underslung jaw. It is found in large shoals and is eaten by other fish and seabirds. Engraulis australis.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1692</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Koru</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Otaota</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He otaota rarahi ngā rau me ngā hua. He ōrangi kita aua hua, me ngā pua. Ko Muriwhenua anake tōna kāinga.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A blue-flowered plant with large leaves, found only in the northern part of Te Tai Tokerau. It has large blue berries. Colensoa physaloides.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1228</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060413 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Korupe</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whare whakairo</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko tēnei te whakairo ki runga i te matapihi.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The carved lintel above the window of the meeting house.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1402</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōrure</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mottled petrels</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Petrels, Mottled</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu moana</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo tītī, he hina ngā huruhuru, he mā te kanohi me te poho. Hoki rawa ki Rakiura paopao ai.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A kind of muttonbird with grey plumage except for a white face and breast. It breeds at Stewart Island. Pterodroma inexpectata.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1250</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060413 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Koruru</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whare whakairo</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ngā koru o te whare whakairo. Ētahi wā kei raro i te tekoteko te koruru.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The eyes of the meeting house, normally placed beneath the ancestor of the meeting house.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2327</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōtaha</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tōtaha</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Sticks, Throwing</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Throwing sticks</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau ā Tū</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo rākau hei whiu i te tārerarera ki te hoariri.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A throwing stick that was used to propel darts against the enemy.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">694</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050719 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōtahitanga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōtahitanga Movement</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Māori Congress</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kīngitanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rōpū tōrangapū</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tino rangatiratanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tōrangapū</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Mana motuhake</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te huihuinga o ngā iwi ki te whakakōtahi i ngā whakaaro, kia whakakōtahi ai i ngā take.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Māori political movement based on an ideal of tribes acting as a coalition to pursue common purposes.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1480</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōtare</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kingfishers</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu ki tātahi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu waimāori</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He manu ruku ika i ngā awa, i ngā roto. He ōrangi mōhinu ngā parirau, te tuara me te kurutou. He hāuratea te poho.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A small bird with shining pale blue feathers on the back, wings and tail. The breast is pale brown. It feeds on fish and crabs and dives into water to catch them. Halycon sancta vagans.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1456</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōtātā</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mātātā</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Fern-birds</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu repo</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He manu itiiti, hāura kōtiwhatiwha. He roa, he torokaka te kurutou. Kei ngā repo, kei ngā pākihi e noho ana. He āhua ke, he āhua ke te kōtātā o tēnā motu, o tēnā motu.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A small mottled bird which lives in reed swamps and pākihi/open grass country. It has a long stiff tail. Bowdleria punctata.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2326</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kotiate</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whakaate</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Fiddle shaped weapons</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Weapons, Fiddle shaped</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau ā Tū</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He rākau nā Tū, he parāoa, he rākau. He pāraharaha atu i te mere, ka kotia te rau i waenganui.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A short thrusting weapon with a lobed flat blade on both sides, made of whalebone or hard wood.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1522</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōtuku</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Herons, White</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">White herons</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu waimāori</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo matuku nui, he mā katoa ngā huruhuru. Ko ngā ngutu me ngā waewae he kōwhai. Kia whakaeke te tame, kua puta ngā awe kōtuku. Hoki rawa ki Ōkārito paopao ai.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A large heron with a yellow bill and legs and the plumage entirely white. It breeds at Ōkarito. The awe kōtuku are the breeding plumes from the wings of the male. Ko te Egretta alba.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1525</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōtuku ngutupapa</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Royal spoonbills</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Spoonbills, Royal</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu waimāori</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā ngutu o tēnei kōtuku, he whānui, he paraha, he mangū. He mangū anō ngā waewae.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A type of heron with the bill expanded into a broad blunt spoonlike end. The bill and legs are black but the plumage is white. Platalea regia.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2053</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōtukutuku</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōhutuhutu</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Fuschsias, Tree</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tree fuchsias</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakauru</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kōnini</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo rākau nō te ngahere. He angiangi, he kuratea te kiri, he mā a waho o ngā rau. He porouri te kōnini.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A tree with pale reddish-brown papery bark and a purple berry (kōnini). The leaf is white underneath. Fuchsia excorticata.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2449</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōura</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Crayfish</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Lobsters</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaimoana</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōura mara</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pāpaka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Pūtaiao</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He ingoa nui mō ngā momo kōura waimāori, kōura waitai rānei.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A collective term for crayfish, lobsters, scampi and similar large crustaceans, but not including pāpaka/crabs.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1195</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060331 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōura mara</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōura</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ruku kōura</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kai whakamara</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Tukuna toitū te kōura ki te waimāori, kawaiho kia ngāwari te kiko, ka kainga mata. He tino kai.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Flesh of the crayfish steeped in freshwater until it has fermented, before being eaten.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1598</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōwaowao</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ferns, Hounds tongue</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hounds tongue ferns</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Huruhuru whenua</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He huruhuru whenua toropā te tupu. Ko ngā tētē he mōhinuhinu, he rite ki te rau poroporo te hanga.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A creeping fern with shiny fronds shaped like the leaf of the poroporo/nightshade. Phymatodes diversifolius.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1625</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōwhai ngutukākā</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kakabeaks</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōwhai raunui</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Mauwha</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He mauwha, he rite ngā rau ki o te kōwhai raunui. Ko ngā pua he whero, he rarahi.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A shrub with oval leaflets like the kōwhai raunui and large red flowers. Clianthus puniceus.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2035</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōwhai raunui</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōwhai ngutukākā</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakauru</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He kōwhai matahua ngā tawheraiti. He rahi ake i te kōwhai rauriki.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A kōwhai with oval leaflets. It does not have a juvenile phase. Sophora edwardsii.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2036</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōwhai rauriki</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakauru</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo kōwhai ano¯ he ririki, he porotaka ngā tawheraiti. I te pūhouhoutanga he rīrapa te tupu.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A type of kōwhai with small rounded leaflets and a branching juvenile stage. Sophora microphylla.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2789</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">071210 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōwhaiwhai</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Paintings, Rafter</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Paintings, Ridgepole</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whare whakairo</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Mahi toi</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te kōwhaiwhai he tauira tuhi i te tāhūhū me ngā heke o roto i te whare tūpuna me te whare whakairo.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The paintings on the ridge pole and rafters of the ancestral and carved meeting houses.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1827</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōwhangatara</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Turikākoa</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Spinifex</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Pātītī</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He pātītī, kei ngā taipū e tupu ana. He nunui, he porohita te noho o te pūhui hua.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A grass found on sand dunes. The seed head is large and spherical and is blown about by the wind. Spinifex sericeus.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1794</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōwharawhara</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pūwharawhara</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kahakaha</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Toetoe</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whara</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He whara nunui kei te takutai moana e tupu ana. He rite ki te kahakaha engari he pango ngā hua.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A large coastal Asteliad that grows in clumps. It has black berries. Astelia banksii.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">629</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050714 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kū</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Instruments, Stringed</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Stringed instruments</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tānemāhuta</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Taonga pūoro</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He taonga whakatangitangi tēnei i hanga mai i te kareao me tētahi aho. Ka puta mai tana reo i te paoa, i te kūmea rānei o te aho.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: This instrument is made from a native vine (kareao) and it is a single stringed instrument played by tapping or plucking the string.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1482</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kūaka</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kuaka</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Eastern bar-tailed godwits</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Godwits, Eastern bar-tailed</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu ki tātahi</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He manu he pīrere. Tōna pōkai nui tau ai ki ngā tāhuna o Te Oneroa a Tōhē. He hina kōtiwhatiwha ngā huruhuru, he roa te ngutu.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A migratory bird which is found in large flocks in harbours in the North. The plumage is mottled grey, and the bird has a long bill. Limosa lapponica baueri.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2271</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kuia</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Elderly women</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Women, Elderly</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hineahuone</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kaumātua</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He wahine kua kaumātuatia.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Elderly women.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1486</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kūkuruatu</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Dotterels, New Zealand</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">New Zealand dotterels</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu ki tātahi</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He manu ki tai, he rite ki te pohowera engari he rahi atu. Ko te uma he mā i te hōtoke, he hāurakaho i te raumati.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A shore bird resembling the pohowera/banded dotterel but larger and lacking the bands on the breast. The breast is white in winter but clay-coloured in the summer. Charadrius obscurus.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">80</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060523 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kūmara</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Potatoes, Sweet</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Sweet potatoes</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kūmera</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kete kūmara</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Matapaheru</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Aka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hua whenua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Pūtake</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He reka te pūtaka nei, arā, ko te kūmara tēnei. Ko ngā kāwai he totoro te tupu, ko ngā kai kei raro i te whenua.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A sweet root vegetable related to the yam and sweet potato. The tuber grows into a scrambling vine. Ipomoea batatas.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1633</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kūmarahou</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Gumdiggers' soap plants</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Soap plants, Gumdiggers'</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Mauwha</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He mauwha rite ki te tainui, engari he ngohengohe ake ngā rau. Tini noa atu ngā pua pīngao.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A shrub with soft green shiny leaves and large masses of golden-yellow flowers. The term is also given to other similar species, e.g. P. hamiltonii. Pomaderris kumeraho.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2617</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kupae</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Sprats</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Marakuha</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ika moana</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He ika itiiti rite ki te aua, he ōrangiuri te tuara, he kākonu te puku.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A small fish shaped like an aua/yellowed-eyed mullet but more laterally compressed. It is dark blue above and silver below. Sprattus antipodum.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2386</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kūpapa</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Armed forces</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Loyalist Māori forces</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Taua</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā taua Māori i whakapiri ki ngā hoia o Ingarani i ngā pakanga o mua.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Māori armed forces which fought alongside the militia and imperial forces in the New Zealand wars.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">605</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050629 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kupenga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rangatahi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Fishing nets</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nets, Fishing</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hīnaki</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hī ika</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kaharoa</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tōrehi</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He mea mau ika ahakoa te ika.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Any net used for fishing.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1259</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060503 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kupu whakaari</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kupu matakite</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Prophecies</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tohunga matakite</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whakatauākī</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whakataukī</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te nuinga he kupu poropiti. Nā tētahi tangata matakite ngā kōrero nei i kōrero. Otirā, ko te nuinga o ngā kupu whakaari e kōrerotia ana i roto i ēnei wā ko ngā kōrero a Te Kooti Rikirangi, i runga i ana haere ki tēnā rohe me ana kōrero i whakarērea iho ai e ia ki ngā iwi i rangona ai i aua kupu rā.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Many of these were prophecies. However, these are mostly portrayed these days in examples given by Te Kooti Rikirangi during his many sojourns among various tribes.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1257</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060503 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kupu whakarite</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Metaphorical sayings</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Sayings, Metaphorical</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Reo Māori</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He nui ōna āhuatanga. Hei tauira: "Kua hinga te tōtara o te wao tapu nui a Tāne." Ko tērā rākau ko te tōtara he rākau nui i roto i te ao Māori. Ka mutu, he rākau nui ka tipu ana, ka pakari ana, ka kitea tonutia anō tōna roa, tōna whānui i roto i te ngahere ka pakari ana tērā rākau. Nō reira, e whakarite ana koe i te tangata ki taua rākau rā.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: There are several explanations for this. As an example, "The mighty tōtara of the great forest of Tāne has fallen." According to Māori tradition, the tōtara tree was held with high regard. It began as a seedling growing to great heights and sizes and was the protector of the forest. Because of this, it was likened to great leaders.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1064</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kura kaupapa Māori</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Primary schools</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ako</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kura tuatahi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Waihanga</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He kura e ako ana i ngā kaupapa katoa i roto i te reo Māori.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Primary schools in which the curriculum is taught completely in Māori.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">202</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060606 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kura pūhou</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kindergartens</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Waihanga</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo wāhi whakaako i ngā kōhungahunga, Māori mai, Pākehā mai.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Early childhood centre.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">257</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kura tuarua</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Education, Secondary</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Secondary education</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pūkengatanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Waihanga</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He kura tēnei, pēnā i ngā wharekura o te ao Māori.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Mainstream secondary school education.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">263</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kura tuatahi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Education, Elementary</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Education, Primary</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Elementary education</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Primary education</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kura kaupapa Māori</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pūkengatanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Waihanga</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Te kura tuatahi mo te tamaiti.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Mainstream primary school education.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">260</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kura tuatoru</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Education, Tertiary</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tertiary education</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pūkengatanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whare wānanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Waihanga</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā momo kura ēnei mo ngā taiohi, e kiia nei, e momo whare wānanga.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Mainstream tertiary education.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2119</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060525 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kurī</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kīrehe</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Dogs</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kararehe whāngote</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He kararehe tūturu nā te Māori, kua ngaro me te moa. I kainga, ko te kiri he mea ioio ka tuituia ki te kaupapa muka. He kakahu rangatira.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A variety of dog, now extinct, used for food and for its hide, made into cloaks, etc.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1288</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060503 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kuru pounamu</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Adornments</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Jewellery</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pounamu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whakakai</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo whakakai; āhua 6-8 inihi te roa; hanga mai i te pounamu.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A straight drop greenstone pendant which can be worn around the neck and as an earring.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1528</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kuruwhengi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ducks, Shoveller</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Shoveller ducks</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu waimāori</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo pārera, he rarahi ngā ngutu, he tohu mā kei mua i ngā karu. He hāura kōtingotingo te uma, he ura te puku.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A type of duck with a large bill, a vertical white mark in front of the eye, speckled breast and red brown underparts. Anas rhynchotis variegata.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1795</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kuta</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Papao</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Club rushes, Lake</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Lake club rushes</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Toetoe</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Otaota waimāori</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whara</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo kōpūngāwhā nunui, kei te hawai e tupu ana.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A large kind of sedge that grows in water. Scirpus lacustris.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2174</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060530 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kutu</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Lice</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Aitanga pepeke</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te huhua o te ngārara noho i te tinana o te tangata, ki te ngote toto.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A general term for human ectoparasitic insects such as lice.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">435</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050506 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Maehe</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mahe</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Sinkers (Fishing)</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Punga (Waka)</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hī ika</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te nuinga o ngā maehe he kohatu engari no te hī ika tāua mahi.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Sinker or weight for fishing line.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1238</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060413 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mahau</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Porches</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whare whakairo</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te wahanga e watea ana i mua i te whare, i mua hoki i te kuhunga atu he tangata i rō whare.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The porch of the meeting house.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2473</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mahere whenua</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Maps</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Papa whenua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Mātauranga mahere whenua</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Can be used for examples of maps or for works about maps.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">607</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050714 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mahi ā Rēhia</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Arts, Performing</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Performing arts</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mōteatea</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Waiata</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Toi Māori</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Atamira</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kapa haka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Taonga pūoro</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ngā taonga whakatangitangi me ngā waiata o te ao M~aori.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Māori music and performing arts.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2425</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mahi hokohoko</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Marketing</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hokohoko</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Te hokohokona atu i ngā taputapu.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The promotion and marketing of products.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2406</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mahi kaute</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Accounting</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaute</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Umanga</subfield></datafield></record><record><leader>00000dz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2204</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">080620 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mahi ratonga</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">This record has been deleted.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">524</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050629 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mahi toi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Arts</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Toi Māori</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kiriata</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kōwhaiwhai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Uhi mataora</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Whakairo</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Whakakai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Whare pora</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ngā mahi toi katoa o te Ao Māori.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Visual and performing arts of the Māori.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2404</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mahi whakahaere</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Management</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Umanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Ārai whatitata</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tino kounga o te whakahaere</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Whakahaere kaimahi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Whakapau wā</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Whakaritenga whakahaere</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Te whakahaerehanga o ngā mahi whakahaere.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Business acumen and management.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1162</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060331 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mahinga kaimoana</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Gathering seafood</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Seafood gathering</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaimoana</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Moana</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hī ika</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Taunga ika</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Te kahi kai o te moana.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Traditional seafood gathering by net, line, trap or hand.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2037</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Māhoe</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hinahina</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Moeahu</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whiteywoods</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakauru</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He rākau waimeha. He rahirahi, he matahua ngā rau. He itiiti, he kaho he maha ngā pua. He porouri ngā hua. He māhoe, he kaikōmako ngā rākau hika i te ahi.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A common tree with thin oval leaves, producing many small cream flowers and purple berries. The soft wood was used with kaikōmako for making fires. Melicytus ramiflorus.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2038</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Māhoe wao</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tāranga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mahoe, Narrowleaved</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Narrowleaved mahoe</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakauru</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo māhoe, he roroa atu, he whāiti iho ngā rau, he hāura kōwhai ngā pua.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A tree resembling the māhoe but with longer and narrower leaves and yellow brown flowers. Melicytus lanceolatus.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1248</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060413 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Maihi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whare whakairo</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā ringaringa o te wharepuni ngā maihi e pōwhiri atu ki ngā manuhiri, arā kei mua i te wharepuni ēnei, i runga i te mahau.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The outstretched arms of the meeting house.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1796</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Māika</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Māmāika</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Toetoe</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whara</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo otaota, torotika tonu te tupu, ia tau ka puta. He kāriki hāura ngā pua. He kai te para.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: An erect annual terrestrial orchid with an edible tuber and green/brown flowers. Orthoceras strictum.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1634</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Maire hau</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Māireire</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Mauwha</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He mauwha itiiti, rite nei ki te mingimingi. Ko ngā rau he ngohengohe, he kakara, hei mahi hinu tīare.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A small shrub with small greenish white flowers, red berries and a soft sweetly scented leaf used for cosmetics. Phebalium nudum.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1911</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Maire raunui</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Black maire</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakakake</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He rākau nui nō te wao. Ko ngā rau he rarahi, he kōroaroa, he kāwitiwiti. Ko te tino wahie hei tahu ahi. He matahua te hanga o ngā hua, he kura kita, he kōwhai kita.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A large canopy tree with large spearshaped leaves. The timber was a favourite type of firewood, heavy and hard. The egg shaped fruits are bright red or yellow. Nestegis cunninghamii.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1968</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Maire rauriki</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">White maire</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakaruruhau</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo maire, anō tōna rite ko te maire raunui engari he whāiti ake he paku iho ngā rau.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A large canopy tree with narrow spear shaped leaves and a tapering fruit. Nestegis lanceolata.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1969</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Maire rōroro</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Maire kōtae</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Narrowleaved maire</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakaruruhau</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo maire, he whāitiiti rawa nei ngā rau.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A type of maire with very narrow leaves. Nestegis montana.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1970</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Maire taiki</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">New Zealand sandalwoods</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Willow leaved maire</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakaruruhau</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He rākau tōhihi, he whāiti he mōhinuhinu ngā rau. He kura ngā hua.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A slender tree with glossy narrow leaves and a red fruit. Mida salicifolia.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1971</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Maire tawake</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Maire tawaki</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Maire tawhaki</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Swamp maire</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakaruruhau</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He rākau mānihi te kiri engari he mōwhakiwhaki . He tauaroaki te tupu o ngā rau. He mā ngā pua, he rite ki o te akatea. He kura kita ngā hua.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A smooth barked tree with paired opposite leaves and clusters of flowers resembling those of a white rātā. The fruit is bright red. The wood is brittle. Syzygium maire.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1636</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mākaka</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Marsh ribbonwoods</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ribbonwoods, Marsh</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Mauwha</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He mauwha rīrapa, he ririki ngā rau, he mā, he rite ki te whetū ngā pua. Kei te taha moana kei nga whenua reporepo e tupu ana.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A shrub with diverging branches, small narrow leaves, and white star-shaped flowers. It grows in salt marshes and boulder beaches. Plagianthus divaricatus.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2597</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060601 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Makohekohe</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Marble</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kōhatu</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2130</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060529 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mākutu</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whaiwhaia</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Spells</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hauora wairua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Karakia</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tohunga mākutu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Utu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tikanga tuku iho</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te whare maire te wāhi hei ako i ngā āhuatanga o te mākutu. He patu i te tangata kia mate.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The Māori version of necromancy, casting spells to cause death.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">798</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050825 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mamaku</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Katātā</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kōrau</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Black treeferns</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Treeferns, Black</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hua rākau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakaruruhau</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He kaponga tino rahi, he mangu te tīwai me ngā tākaka.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A large treefern with a black trunk and blackish fibrous roots. Cyathea medullaris.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2039</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Māmāngi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Māmangi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tree coprosma</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakauru</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He rākau ririki nō te ngahere. Kei ngā takiwā ki te raki o Kāwhia me Tokomaru e tupu ana. He rite ngā tātārau ki te parirau. He rahirahi ngā rau.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A small tree of forest margins in the regions north of Kāwhia and Tokomaru Bay. The leaves are thin and prominently veined with winged petioles (leaf-stalks). Coprosma arborea.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1095</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mana</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Atua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mana motuhake</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mana whenua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tikanga tuku iho</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Mana atua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Mana tāne</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Mana tupuna</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Mana wahine</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Mana whakairo hinengaro</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te awe, ko te hiranga o te tangata e kitea ai tōna tūranga i roto i te iwi.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The authority, influence and prestige of a person, which expresses the person's social position. Mana can be gained or lost in the course of life.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1079</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mana ake</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Self awareness</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tūrangawaewae</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Hauora wairua</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: E kore e taea e te hunga mate i te ngoikore engari kia tū pakari ai.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Personal identity and self-awareness.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">176</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060601 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mana atua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Atua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Mana</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He atua anō te atua hei atua.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The gods and their infinite power and influence.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">708</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050719 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mana motuhake</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Autonomy, Māori</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Māori autonomy</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Māori independence</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kīngitanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mana</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Kōtahitanga</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He mana hei mana tangata.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The right to political independence.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">173</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060601 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mana tāne</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tāngata</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Mana</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He tāne ta te tāne mahi.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The male element and the position held in society.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">170</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060601 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mana tupuna</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mana tipuna</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tūpuna</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Mana</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He tupuna tā te tupuna mahi.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The ancestor's power to influence the eternal presence.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">172</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060601 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mana wahine</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ira wahine</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Wāhine</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Mana</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He wahine ta te wahine mahi.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The female element and the position held in society.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2726</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mana whakairo hinengaro</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Cultural property rights</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Intellectual property rights</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Property rights, Cultural</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Property rights, Intellectual</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Umanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Mana</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Ārai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Wai tohu</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He tikanga hou. Ko ngā whakaaro me ngā kōrero o te tangata, whānau, hapū, iwi ranei.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A contemporary concept of intellectual and cultural property.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">461</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050624 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mana whenua</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Land occupation</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Land ownership</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Land rights</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Land tenure</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Rights, Land</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kaitiakitanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mana</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Papakāinga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tiriti o Waitangi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whenua rāhui</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tangata whenua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tikanga tuku iho</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Ahi kā</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Ringa kaha</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tuku whenua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tūrangawaewae</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Whenua tupuna</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Hei tauira, ka muimui mai a tauiwi ki te taone nūnui o Poneke i te Whanganui-a-Tara, engari kei a Te Ati Awa ngā tikanga o taua wāhi. Nō rātou te whenua.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Customary law relating to the iwi/tribe's connection, ownership rights and role of stewardship to a particular area of land. Used by council bodies to identify the tangata whenua/indigenous people of that particular area.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1087</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Manaakitanga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Compassion</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hospitality</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Obligations, Mutual</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hauora whānau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Manuhiri</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tikanga tuku iho</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He reo aroha, he atawhai hoki ā te tangata ki tētahi atu.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A term to express love and the concepts of hospitality and mutual obligation.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1277</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060503 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Manaia</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Adornments</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Jewellery</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Koropepe</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whakakai</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo whakakai tēnei, mau i te kakau. E ōrite ana tana tinana ki te ngārara engari ko āhua manu tana mahunga.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: An adornment usually worn about the neck of an image resembling a reptile with a birdlike head.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2040</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mānawa</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Paetai</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Waikure</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mangroves</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakauru</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He rākau tupu i roto i ngā repo waitai. Ka toro ngā pakiaka, ā, ka puea ake i rahaki atu.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A distinctive tree with ascending aerial roots, growing on mudflats. Avicennia resinifera.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">761</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050825 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Manawawera</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Haka</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He momo haka tēnei engari e kaha ana te riri o te kaihaka.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A type of haka performed with much aggression and anger.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1782</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Manehurangi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Manehu</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ferns, Filmy</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Filmy ferns</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Pūkohu</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He huruhuru whenua ririki, tōtoro te tupu, hei whakakakara i ngā hinu panipani.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A small creeping fern used in making scented oils. Probably Hymenophyllum sanguinolentum.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2535</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Manga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Haemanga</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Streams</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Awa</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mātāpuna</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Wai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Pininga</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te awa iti purua o te awa matua.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A term for tributary rivers, streams or brooks, often used as a prefix in placenames.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2620</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060607 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mangā</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Barracouta</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Makā</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Ika moana</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He ika kaikiko. He kākonu, he pango, he roa, he pāraharaha pēnei i te tātua te hanga. He roa, he kokoi te kauae.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A slender carnivorous fish with silver and black colouration and a long pointed jaw. Thyrsites atun.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1268</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060503 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mangaroa</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tukutuku</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Hei tauira tukutuku mo ngā whetu, arā ko mangaroa.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The tukutuku/lattice work design resembling the Milky Way.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1972</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mangeao</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tangeao</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakaruruhau</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He maha ngā peka o tēnei rākau, he porokura ngā kākano.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A much branched small tree with purplish red fruit. Litsea calicaris.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1576</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mangemange</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Bushman's mattresses</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mangimangi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Aka</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He aka rīraparapa ngā tātā. Ko ngā rau, he kāriki a roto, he hinatea a waho.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A vine with tangled masses of stems with scattered forked leaflets, green above and grey underneath. Lygodium articulatum.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">846</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mangoroa</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ikaroa</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Milky Way</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Whiti kaupeka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kāhui o Mahutonga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Te Waka o Tama-rereti</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Tuahiwi-nui-o-Rangi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Whānau mārama</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1892</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mānihi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Otaota waimāori</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He otaota rite ki te rērēwai. Tipu ai i roto i te wai. He matahua ngā rau, he taupua ētehi, he taupunga ētehi.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A water plant with oblong floating leaves and similar submerged leaves. Potamogeton suboblongus.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1912</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Manoao</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Manawau</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Barrier pines</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kirks pines</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pines, Barrier</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pines, Kirks</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Rākau whakakake</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He rākau roa nō te wao. He rite ki te kauri. Kei te rohe o te Tai Tokerau e tupu ana. E mata ana, he rite ngā rau ki o te tōtara. Kia pakari, kua pipiri te noho o ngā rau.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A tall tree resembling the kauri and, like it, found mainly in Northland. The young leaves are sharp pointed and narrow like those of the tōtara but the adult foliage is scale-like. Halocarpus kirkii.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">35</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060224 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Manu</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Birds</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Hua manu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Pūtaiao</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Manu ki tātahi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Manu moana</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Manu ngahere</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Manu ngaro</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Manu repo</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Manu waimāori</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Raukura</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tāhere manu</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā manu kātoa o Aotearoa.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A general term for all birds.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1301</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Manu ki tātahi</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Birds, Shore</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Shore birds</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Huahou</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kāhawai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Karoro</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kawau</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kōtare</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kūaka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kūkuruatu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Matuku moana</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Matuku tai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Ngutu pare</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Pohowera</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tara</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tarāpunga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tōrea</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tōrea pango</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tuturuatu</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā momo manu kei tātahi e noho ana.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Birds of the seashore.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1299</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Manu moana</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Birds, Sea</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Sea birds</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Amokura</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hākoakoa</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hoiho</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kororā</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kōrure</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Ōi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Pakahā</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Pararā</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Pokotiwha</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Ranguru</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tāiko</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Takahikare</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tākapu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tītī</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tītī wainui</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Toroa ingoingo</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Toroa pango</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā momo manu o te aumoana. U ai ki uta ki te paopao.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Birds of the open ocean.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1297</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Manu ngahere</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Birds, Forest</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Forest birds</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Huia</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kāhu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kākā</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kākāpō</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kākāriki</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kārearea</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kea</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kererū</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kiwi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Koekoeā</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kōkako</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Korimako</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Mātuhituhi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Miromiro</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Mohua</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Ngirungiru</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Pīpipi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Pīpīwharauroa</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Pōpokotea</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Riroriro</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Ruru</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Takahe</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tauhou</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tieke</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tirairaka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tititipounamu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Toutouwai</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Tūi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Weka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Whekau</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā momo manu o te ngahere.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Birds of the forests.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1298</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Manu ngaro</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Birds, Extinct</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Extinct birds</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Huia</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Moa</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Whekau</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā manu kua ngaro i te tirohanga kanohi.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: New Zealand birds which are now extinct.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1300</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Manu repo</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Hūrepo</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Koitareke</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kōtātā</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Pūkeko</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Pūtoto</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko ngā momo manu o ngā repo.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Birds living in swamps and marshes.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1302</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060511 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Manu waimāori</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Waterbirds</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Manu</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kakī</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kōtare</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kōtuku</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kōtuku ngutupapa</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Kuruwhengi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Pārera</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Pāteke</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Poaka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Pohoriki</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Pūtangitangi</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Whio</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ngā momo manu o ngā awa me ngā roto.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Birds of freshwater habitats, rivers, lakes, etc.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">2316</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060531 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Manuhiri</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Visitors</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Manaakitanga</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Pōwhiri</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Tāngata</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Ko te hunga (tauhou pea) ka whakaeke ki te marae, ki te kāinga, ki whea rānei.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: Visitors or guests of the tangata whenua/indigenous people of a place.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1624</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Mānuka</subfield></datafield><datafield tag="450" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Teatrees</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Kānuka</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Mauwha</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">h</subfield><subfield code="a">Pia mānuka</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He mauwha tupu noa. He rite ki te kānuka engari he nunui ake ngā pua. He mā, he māwhero rānei ngā pua.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A very common shrub, resembling kānuka/White tea tree, but with larger white or pink flowers. Leptospermum scoparium.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1840</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060524 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Māpere</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Toetoe</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: He toetoe rahi, he huruhuru, he ura ngā pūhui pua. He ura anō ngā pata.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: A large sedge with a hairy, tasselled flowerhead of a reddish brown colour. The nut is also reddish brown. Gahnia setifolia.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1061</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">050831 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Marae</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Ako</subfield></datafield><datafield tag="550" ind1=" " ind2=" "><subfield code="w">g</subfield><subfield code="a">Papakāinga</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Wakamārama: Te wāhi wātea i mua i te whare tupuna hei wāhi tutakinga ai mo te tangata whenua me ōna ope katoa.</subfield></datafield><datafield tag="680" ind1=" " ind2=" "><subfield code="i">Scope Note: The space in front of the meeting house, traditionally enclosed.</subfield></datafield></record><record><leader>00000nz  a2200000n  4500</leader><controlfield tag="001">1276</controlfield><controlfield tag="003">NzReo</controlfield><controlfield tag="008">060503 n anznnbab|          || ana      </controlfield><datafield tag="040" ind1=" " ind2=" "><subfield code="a">Nz</subfield><subfield code="c">Nz</subfield><subfield code="f">reo</subfield></datafield><datafield tag="150" ind1=" " ind2=" "><subfield code=